De vooruitzichten voor Afrika zijn gunstig, aldus ‘hoofdoptimist’ Akinwumi Adesina

Estimated read time 9 min read

Ondanks wrede oorlogen met honderdduizenden slachtoffers tot gevolg is er volgens Afrika’s ‘hoofdoptimist’ Akinwumi Adesina, president van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, een renaissance gaande op het Afrikaanse continent: ‘Geloof niet alleen wat ik zeg, geloof de data.’

In een exclusief interview zegt Akinwumi Adesina, president van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, dat de vooruitzichten goed zijn voor een continent met het grootste arbeidsreservoir en de beste investeringsmogelijkheden voor de toekomst. Afrika kan de vergrijzende economieën van het Westen in de toekomst van arbeidskrachten voorzien, aldus een van de belangrijkste financiële mensen van het continent, die ook zegt dat het tijd wordt om de mythes over corruptie en risico’s door te prikken.

Aan de vooravond van de Wereldbanktop van 9 tot 15 oktober in Marokko zei Akinwumi Adesina dat er sprake was van een hernieuwd geloof in de economische vooruitzichten van Afrika en ontkrachtte hij negatieve stereotyperingen. ‘Er is alle reden om optimistisch te zijn.’

Halverwege zijn tweede vijfjaarstermijn als president van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank (AfDB) zegt de voormalige minister van Landbouw van Nigeria dat de groei van de middenklasse en de enorme verruiming van de investeringsmogelijkheden betekenen dat er een verandering op til is.

Vijf speerpunten

‘En dat werd tijd ook. We zijn het beu om onder aan de waardeketen te bungelen,’ zegt Adesina. ‘De snelste weg naar armoede is het exporteren van grondstoffen, maar de snelweg naar rijkdom verloopt via wereldwijde waardeketens, door waarde toe te voegen aan alles wat je hebt, olie, gas, mineralen, metalen, voedsel, noem maar op. We moeten overal waarde aan toevoegen. Het gaat erom dat we de juiste investeringen doen; dat we zorgen voor een goede bestuurscultuur; dat we zorgen voor de juiste stimulansen. Afrika moet van het slechtste jongetje van de klas het beste jongetje worden.’

De in 1964 opgerichte Afrikaanse Ontwikkelingsbank is de enige Afrikaanse financiële instelling met een AAA-status en richt zich met name op wat Adesina zijn ‘vijf speerpunten’ noemt: elektriciteit voor iedereen, verbetering van de kwaliteit van leven, industrialisering, voedselzekerheid en het integreren van de 54 Afrikaanse landen om grotere en efficiëntere markten te kweken. ‘Ik geloof niet dat je trots kunt zijn op de ontwikkeling die je doormaakt als je niet in je eigen voedsel kunt voorzien,’ zegt hij. Volgens Adesina wijzen de recordbedragen die de afgelopen jaren zijn aangetrokken van internationale investeerders op een hernieuwd vertrouwen in het vermogen van de bank om overal in Afrika de ontwikkeling te versnellen, met name in de 37 lage-inkomenslanden.

In de financiële wereld van Europa heb je mensen die knoeien met de cijfers; in Afrika niet

‘De 81 aandeelhouders hebben het bankkapitaal eind 2019 verhoogd van 93 miljard dollar tot 208 miljard, de grootste kapitaaltoename in de geschiedenis van de bank. Dat was precies op tijd, want kort daarna viel de covidpandemie ons rauw op het dak. Die kapitaaltoename heeft ons in staat gesteld heel snel te komen met steunmaatregelen ter waarde van 10 miljard dollar voor het door covid getroffen Afrika en om onmiddellijk te reageren op de voedselcrisis op het continent die het gevolg was van de Russische inval in Oekraïne. We hebben 1,5 miljard dollar geïnvesteerd in een voedselprogramma om te voorkomen dat de wereldwijde geopolitieke crisis tot een voedselcrisis in Afrika zou leiden.’

Maar ook pleit Adesina voor een eerlijker opzet van de internationale financiële systemen, zodat Afrikaanse landen even gemakkelijk toegang krijgen tot reserves en liquide middelen als ontwikkelde landen. Hij zei daartoe te zullen oproepen tijdens de top van de Wereldbank in Marokko. ‘Heel belangrijk voor ons is de kwestie van de bijzondere trekkingsrechten, de door het Internationaal Monetair Fonds gecreëerde reserves die kunnen dienen als betaalmiddel tussen de leden van het Fonds onderling.

Ondermaats

Afrika heeft veel meer geld nodig voor klimaatfinanciering. Toen het IMF voor 650 miljard dollar aan trekkingsrechten verstrekte, kreeg Afrika daarvan 33 miljard, oftewel 4,5 procent. Dat is ondermaats. Sommige kleine landen in Europa kregen meer en dat is oneerlijk en niet-inclusief.’ Gezien het feit dat het IMF 190 lidstaten telt, zouden de 54 Afrikaanse landen in de buurt moeten komen van 25 procent van de totale hoeveelheid bijzondere trekkingsrechten.

‘De Afrikaanse staatshoofden willen dat er 100 miljard dollar wordt overgeheveld van landen die trekkingsrechten hebben gekregen die ze niet gebruiken of niet nodig hebben,’ zegt Adesina. Dat zal volgens hem de sleutel zijn tot werkelijke vooruitgang. ‘We zouden ze kunnen omdopen tot bijzondere ontwikkelingsrechten.’

Corruptie

Corruptie, zegt Adesina, komt in feite minder vaak in Afrika voor dan in andere delen van de wereld. ‘De wereldwijde financiële crisis van 2008 kwam niet uit Afrika,’ zegt hij. ‘Wij hebben geen Wall Street. Die crisis werd veroorzaakt door hebzucht, door corruptie, door fraude. In de financiële wereld van Europa heb je mensen die knoeien met de cijfers; in Afrika niet. Corruptie is geen Afrikaans probleem. Wat niet wil zeggen dat het niet voorkomt. Daarom moeten we blijven werken aan de verbetering van transparantie, aansprakelijkheid en het gebruik van publieke middelen.

Ik kom net terug uit Eritrea. Ik had van alles over Eritrea gehoord, maar het was mijn eerste keer daar en ik sprak er mensen van het VN-Ontwikkelingsprogramma. Weet u wat die tegen me zeiden? Dat de corruptie in Eritrea nul procent is. Dat is het soort dingen waarover we het willen hebben. Wij als ontwikkelingsbank nemen good governance ontzettend serieus. Wat mij betreft hoort het geld van het volk niet in de zakken van andere mensen te belanden. Regeringen moeten verantwoording afleggen tegenover hun onderdanen. De manier waarop middelen worden verkregen en gebruikt moet transparant zijn. Daarom hebben wij een governance-programma opgesteld. Wanneer je geld van ons krijgt, ondersteunen we je ook technisch.

Je bent zelf verantwoordelijk voor die middelen. Ik wil niet bagatelliseren dat Afrika een aanzienlijke hoeveelheid illegale kapitaalstromen kent, met een geschatte waarde van tussen de 80 en 100 miljard dollar per jaar. Maar weet u? Degenen die zich daaraan schuldig maken zijn de multinationals. En dus moeten we de aandacht daarop richten.’

Afrika is deel van de oplossing voor het gebrek aan geschoolde krachten op de wereldwijde arbeidsmarkt

Maar de grootste uitdaging is volgens Adesina de klimaatcrisis. ‘De klimaatverandering kost Afrika momenteel tussen de 7 en 15 miljard dollar per jaar. Dat zal in 2030 opgelopen zijn tot 50 miljard. Toch ontvangt het continent maar 3 procent van de wereldwijde klimaatfinanciering.’ De Afrikaanse klimaattop in Nairobi afgelopen september was volgens Adesina een groot succes. ‘Voor het eerst kwamen Afrikaanse landen bijeen om gezamenlijk over Afrikaanse klimaatkwesties te praten. Dat was op zichzelf al een succes.

Ik heb tijdens de top betoogd dat de Afrikaanse rijkdom moet worden geherwaardeerd op basis van het natuurlijk kapitaal; als je dat doet, zullen landen die momenteel rijk zijn aan natuurlijk kapitaal maar een gebrek hebben aan contanten rijker worden. Veel mensen denken dat het Amazonegebied de grootste koolstofopslag ter wereld is. Maar dat is het Kongobekken. Dus als Afrika in dit mondiale goed voorziet, waarom zie je dat dan niet terug in ons bnp? Ik ben een eeuwige optimist – ze noemen me “de hoofdoptimist van Afrika” – want kijk naar de getallen: Afrika zal in 2030 1,72 miljard mensen tellen. Over zeven jaar dus. Dat is meer dan China, meer dan India. 477 miljoen daarvan zijn jonge mensen van tussen de vijftien en vijfendertig. Dat zijn geschoolde arbeidskrachten; het toekomstige arbeidsreservoir van de wereld.

Deel van de oplossing

‘In elk Europees land en ook in Japan kampt men met een snel vergrijzend werknemersbestand en is er behoefte aan mensen. Geschoolde Afrikanen zouden daarin kunnen voorzien. En raad eens wat er gebeurt als ze dat doen: dan vloeit een groot deel van de verdiensten terug naar het continent. Dus Afrika is deel van de oplossing voor het gebrek aan geschoolde krachten op de wereldwijde arbeidsmarkt.’

De toekomst van het voedsel op de wereld zal afhangen van wat Afrika dan met zijn landbouw doet

Ook duurzame energie en landbouw bieden volgens Adesina mogelijkheden voor groei. ‘Afrika beschikt over 60 procent van de wereldwijde zonne-energie. Dat geeft Afrika de kans 100 miljard te investeren om zichzelf van elektriciteit te voorzien, maar ook om duurzame energie te exporteren en de wereldwijde uitstoot te verminderen. Neem voedsel: in 2050 zal de wereld voor haar voedselvoorziening niet meer op de VS of China, Japan of Europa aangewezen zijn, want 65 procent van de nog onbebouwde landbouwgrond ligt in Afrika. Dus de toekomst van het voedsel op de wereld zal afhangen van wat Afrika dan met zijn landbouw doet en wat we allemaal in de landbouw investeren.

En kijk ook eens naar andere mogelijkheden die Afrika heeft: mobiele gelddiensten, financiële dienstverlening, daarin zit een enorme groei. 650 miljoen mensen in Afrika gebruiken een mobiele telefoon. Dat is meer dan de VS en Europa samen, en als je naar de financiële dienstverlening kijkt – of het nu gaat om mobiele telefoons, e-health, verzekeringen of digitale betalingen – dan heeft zich in Afrika een revolutie voltrokken. Wereldwijd wordt er jaarlijks voor ruim 700 miljard dollar aan digitale betalingen verricht, en 70 procent daarvan loopt via Afrika. In de financiële technologie kom ik momenteel jonge mensen tegen die toonaangevend zijn in de wereld. Dus mijn optimisme is realistisch.

En kijk naar elektrische voertuigen. Alle metalen daarvoor zijn in Afrika te vinden. Afrika bezit 80 procent van het wereldwijde platina, 50 procent van het koper, 40 procent van het mangaan. En een enorme hoeveelheid lithium. Wij willen investeerders die wereldwijd investeren. We moeten zorgen voor een goede bestuurscultuur en goede stimulansen.

Geloof niet alleen maar wat ik zeg, geloof wat de data zeggen

Geloof niet alleen maar wat ik zeg, geloof wat de data zeggen. Kredietbeoordelaar Moody’s heeft een analyse gemaakt van de wereldwijde wanbetalingspercentages gedurende de afgelopen veertien jaar. En raad eens wat ze gevonden hebben: het wanbetalingspercentage van Afrika is met 2,1 procent het laagste ter wereld. In Oost-Europa is het dik 10 procent. In Azië ruim 8 procent. We doen er alles aan om investeringen soepel in Afrika te laten landen, als een vliegtuig op een vlakke landingsbaan.’

You May Also Like

More From Author

+ There are no comments

Add yours