Gerecenseerd

Estimated read time 8 min read

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.

Helende fictie, een Japans-Koreaanse trend

‘Je bent verzekerd van minimaal een tweede druk’

FICTIE – Er wordt wel geklaagd dat het om steeds hetzelfde boek gaat, schrijft de Koreaanse site Chosun, verwijzend naar een nieuwe rage in de boekenwereld: healing fiction. En vooral ook naar de covers. Een van de eerste in de reeks was Inconvenient Convenience Store, waarin uitgeverij Treeside Chair meteen een successtrategie ontdekte. ‘Er staan verhalen in die om ons heen vaak voorkomen, en dat zie je ook terug op het omslag’, aldus entertainmentsite Newsis. ‘Wat zijn de voorwaarden voor een bestseller? Dit staat er op het omslag’, schrijft ook Chosun. ‘Bekende gebouwen die je misschien in je buurt in het echt zult zien’: een supermarkt, een openbaar badhuis, een boekwinkel… ‘Wanneer op de uitgeversmarkt een succesvol werk wordt gepubliceerd, is het niet ongebruikelijk dat boeken met vergelijkbare thema’s en auteurs in groten getale volgen’, schrijft Maeil Business. ‘Maar het is een ongewoon fenomeen dat werken er zelfs massaal hetzelfde uitzien.’ 

‘Kleinere uitgeverijen hebben geen andere keuze dan zulke boeken uit te geven om te overleven’

De trend zou zijn ontstaan tijdens corona, toen er een sterk ‘verlangen naar veilige ruimtes’ ontstond, en naar troost in het algemeen. Zo vertelt Inconvenient Convenience Store het verhaal van een dakloze man die op het station van Seoul woont en uiteindelijk een baantje krijgt in een avondwinkel in de wijk Cheongpa-dong. Door buitensporig alcoholgebruik weet hij weinig van zijn verleden, maar door met klanten te praten krijgt hij zijn herinneringen terug. De klanten, die aanvankelijk hun vooroordelen hebben, bieden hem uiteindelijk troost en verlichting. Dit is dé formule van healing fiction, romans die in het teken staan van alledaagse obstakels die door oprechte aandacht en verbinding kunnen worden overwonnen.

‘Kleinere uitgeverijen hebben geen andere keuze dan zulke boeken uit te geven om te overleven. Je bent verzekerd van minimaal een tweede druk’, aldus Newsis. Grotere uitgevers lijken deze trend daarentegen te mijden. ‘We moeten ervoor waken dat iedereen dezelfde trend volgt.’ Als lichtpuntje noemt Treeside Chair dat het ‘niet langer vooral vrouwen van in de dertig en veertig zijn die deze boeken kopen, maar ook tieners, twintigers en vijftigers’. Het fenomeen is inmiddels ook overgewaaid naar onder meer Europa, schrijft Korean Times. Bij uitgeverij Wereldbibliotheek verscheen deze maand Het restaurant van de herinneringen van de Japanse auteur Yuta Takahashi, naar het Nederlands vertaald door Nuanxed. 

Laura Weeda

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.

‘Er niet over praten maakt medeplichtig’

Een collage van getuigenissen

FILM – Oorspronkelijk was de Canadese regisseur Pier-Philippe Chevigny van plan om van Dissidente een documentaire te maken over de misstanden van het Temporary Foreign Worker Program (TFWP) in zijn land. ‘Ik besefte al snel dat niemand [in Quebec] met mij wilde praten, omdat iedereen bang was voor represailles’, vertrouwde hij dagblad Le Devoir toe. ‘Daarom besloot ik een scenario te schrijven dat een collage van getuigenissen zou zijn.’ Om materiaal te verzamelen ging Chevigny naar Guatemala in het gezelschap van hoofdrolspeler Ariane Castellanos, die zelf van Guatemalteekse afkomst is. Hij ontmoette er uitzendkrachten die vanwege hun anonimiteit vrijer konden spreken.

In een interview met Le Devoir omschrijft Castellanos de aanpak van Chevigny als ‘integer en gevoelig’. De filmmaker ‘verkoos authenticiteit boven sensatiezucht. In Guatemala leerde hij over de geschiedenis van het land, de tragedies, de staatsgreep van 1954, de burgeroorlog, de genocide op de Maya’s. Er zijn nog veel rauwe wonden.’

Na een relatiebreuk moet Ariane (Castellanos) in de film terugkeren naar haar moeder, in de stad waar ze geboren is; haar ex heeft haar achtergelaten met een berg schulden. Ze krijgt een baan als tolk voor Stéphane, de manager van een voedselverwerkingsfabriek die Guatemalteekse arbeidskrachten inhuurt.

Dissidente laat op nuchtere wijze zien hoe een wankel systeem vatbaar kan zijn voor ontsporingen en zelfs tragedies’

Het verhaal wordt niet verteld vanuit de uitgebuite arbeiders, noch vanuit de baas, maar vanuit Ariane, die als tussenpersoon fungeert. Ze moet de instructies van Stéphane vertalen voor de arbeiders en lijdt zelf evengoed onder zijn onmogelijke eisen. Ariane aarzelt om de schendingen van het arbeidsrecht waarvan ze getuige is aan de kaak te stellen, maar vanwege haar schulden kan ze het zich niet veroorloven haar baan te verliezen. En zo zit iedereen gevangen in ‘een spiraal waaruit ze niet makkelijk kunnen ontsnappen’, aldus Le Devoir.

Volgens de krant La Presse uit Montreal is het resultaat een ‘verre van eenzijdig pamflet’. De film ‘markeert de tijdsgeest’ en levert een uitstekende bioscoopervaring op, waarna je beter geïnformeerd de zaal uitkomt. ‘Dissidente laat op nuchtere wijze zien hoe een wankel systeem vatbaar kan zijn voor ontsporingen en zelfs tragedies.’

‘Mijn doel was om tegen het publiek in Quebec te zeggen: ik begrijp dat het pijn doet,’ aldus de regisseur in een interview met de krant. ‘Quebec kent zelf een koloniale geschiedenis, en we hebben vaak de indruk dat we alleen maar in de slachtofferrol kunnen schieten. Maar het is duidelijk dat dezelfde mechanismen zich herhalen. Niet over dit probleem praten betekent medeplichtig zijn.’ 

LW

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.

Ontsnappen aan de duisternis 

Wereldster kan niet zonder haar broer

POPMUZIEK – De lat ligt hoog voor een artiest die met haar eerste twee albums negen Grammy’s en tal van andere internationale prijzen pakte, en die Oscars won voor zowel de soundtrack van de laatste James Bondfilm als die van Barbie. Met haar nieuwe album Hit Me Hard and Soft maakt de Amerikaanse Billie Eilish (22) die status ‘met verve’ waar, vindt Amrit Virdi in Clash: ‘Een organisch klinkend geheel met gitaren, drums en verrukkelijke strijkers die de zachte zang van Eilish aanvullen.’ Kenmerkend voor haar muziek zijn volgens haar de ‘twists’: ‘van akoestische gitaar naar synthesizer, van uptempo terug naar de strijkerssectie’. 

Nick Seip van Slant Magazine is niet de enige recensent die wijst op de invloed van Billies broer Finneas Eilish. ‘Samen experimenteren ze met structuren en stijlen, en onderzoeken ze op een speelse en tegelijkertijd diepgaande manier haar beroemdheid en haar persoonlijkheid.’ Volgens Seip is het album, ‘vol meerstemmige nummers en introspectieve teksten, gebaat bij meerdere luisterbeurten’. Laura Fernández houdt het er in El País op dat ‘Eilish zich met dit album moest herontdekken om te kunnen ontsnappen aan de duisternis’ waarin ze terecht was gekomen na haar plotselinge wereldsucces. Op het nieuwe album is sprake van ‘epische introspectie, waarin ze de nuances van haar stem verkent: van fluisteren naar huilen’.

‘Zo gaat ze van depressie, isolement en ellende naar expliciete lust’

In Le Monde noemt Stéphane Davet ‘de mix van minimalisme en subtiele muzikale vondsten het handelsmerk van het familieambacht’. Op het ene nummer klinken ‘liederen van Amerikaanse voorouders’ door, een andere track doet denken aan ‘de triphop van Massive Attack en Portishead’. Daarnaast roemt hij Eilish’ ‘durf en efficiëntie om de gangbare codes van de hedendaagse popmuziek door elkaar te schudden’. ‘Een coming-of-ageplaat,’ schrijft Rob ­Sheffield voor Rolling Stone. ‘Maar net zo goed bezingt ze haar coming-out. Met een non-stop stroom van emotionele en snelle muzikale wendingen. Zo gaat ze van depressie, isolement en ellende naar expliciete lust.’ In haar teksten draait het om ‘de roem die haar gevangenhoudt, het trauma van haar lichaamsbeeld en de niet te stillen honger van het internet’.   

Diederik Samwel

Hit Me Hard and Soft van Billie Eilish is in mei verschenen

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.

Intieme ode aan het leven van de boer 

Een manier om de wereld te begrijpen

NON-FICTIE – Zeker duizend jaar lang vormden boeren overal ter wereld de grootste beroepsgroep. Tegenwoordig is nog maar een paar procent van de beroepsbevolking actief in de landbouw. Vanuit dat perspectief schreef Patrick Joyce, emeritus hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Manchester, met zijn boek Remembering Peasants: A Personal History of a Vanished World ‘een klaagzang over de boer en zijn kenmerkende manier van leven’, stelt Jonathan Sumption in The Spectator. ‘Geen geschiedenisboek, maar een ode aan en een daad van verering van Joyce’ boerenfamilie op het Ierse platteland.’ 

Het is ‘een lofzang op een levenswijze en een manier om de wereld te begrijpen’

Fintan O’Toole noemt het in The New York Times een ‘prachtig geschreven’ boek: ‘Een ontroerende en gevoelige overpeinzing over het historische lot van deze “aardgebonden” mensen.’ Tegelijkertijd is het volgens O’Toole ‘een lofzang op een levenswijze en een manier om de wereld te begrijpen’.

Volgens Peter Mandler in History Today schetst Joyce ‘een levendig beeld’ van het boerenleven en laat hij de ‘dunne scheidslijnen zien tussen natuur, het bovennatuurlijke en religie in het plattelandsleven. Onder het oppervlak sluimert altijd woede, die uitbreekt in geweld tegen landeigenaren, de staat of stedelijke elites.’  

DS

Boerencultuur: Hoe het platteland verdwijnt uit onze herinnering, uit het Engels vertaald door
Rob Kuitenbrouwer en Frank Lekens, verscheen begin juni bij De Arbeiderspers

Historian Patrick Joyce author of ‘Remembering Peasants: A Personal History of a Vanished World’

You May Also Like

More From Author

+ There are no comments

Add yours