Filmische hersenschudding
Chronologisch spel tussen werkelijkheid en vervagende herinnering
SPEELFILM – Nadat haar man Lukas een martial arts-toernooi heeft gewonnen, gaat Ernesta met haar zus Juste en hun gezinnen vakantie vieren aan een bergmeer. Daar gaat een van de kinderen bijna voorgoed kopje onder, waarna de onderlinge verhoudingen op scherp komen te staan. Op het eerste gezicht is dat de kern van Drowning Dry, na Pilgrims de tweede speelfilm van de Litouwse regisseur Laurynas Bareiša.
Maar volgens Gregory Coutaut van Le Polyester zijn de ‘onvoorspelbare verhaalstructuur’ en de ‘beheerste, magnetische en raadselachtige’ manier van filmen ‘genoeg om de kijker knock-out te slaan. Door de camera soms net iets verder te plaatsen, door scènes iets vroeger of juist later te beginnen, wekt Bareiša’s enscenering de nerveuze indruk dat ogenschijnlijk onschuldige scènes elk moment kunnen omslaan in terreur’.
Marshall Shaffer spreekt in Slant Magazine van een ‘filmische hersenschudding’. En dat zit hem vooral in Bareiša’s spel met de chronologie: ‘Terwijl het verhaal naar believen terugspringt en vooruitschiet, kan wat een rechttoe rechtaan-werkelijkheid lijkt, net zo goed worden gezien als een gesuggereerde mogelijkheid of een vervagende herinnering.’
Niet elke kijker zal vallen voor ‘deze boeiende, prikkelende maar terughoudend gemaakte film’
De manier waarop Bareiša soms ‘op veilige afstand van zijn hoofdpersonen blijft’ en dan weer overschakelt naar ‘verontrustende zoom-ins die de onzichtbare aanwezigheid van angst omhullen, als voorteken van de dood’, doen Giorgio Amadori van Sentierri Selvaggi denken aan de stijl van Yorgos Lanthimos (The Favourite, Poor Things).
In het Amerikaanse cultuurmagazine Gazettely vergelijkt Arash Nahandian Drowning Dry met ‘een in stukjes gescheurde foto die het publiek weer in elkaar moet zetten. Zo weerspiegelt de regisseur de gefragmenteerde aard van trauma en herinnering. Door scènes vanuit verschillende perspectieven te herhalen laat hij zien hoe die herinneringen verschuiven.’
Volgens Alissa Simons van Variety zal misschien niet elke kijker vallen voor ‘deze boeiende, prikkelende maar terughoudend gemaakte film’. Toch vermoedt ze dat wie ‘openstaat voor wereldcinema die liefdevolle aandacht verdient, het een fantasievol en stimulerend werk zal vinden’.
Drowning Dry van Laurynas Bareiša, is vanaf 5 juni te zien in de bioscoop.
‘Ik wil voorzichtiger zijn met waar ik over opschep’
De kwetsbare kwant van Marwan Moussa
MUZIEK – Marwan Moussa begon als kind met vioolspelen, maar raakte tijdens zijn tienerjaren geïnteresseerd in rap en Eminem, en later met name ook in Kendrick Lamar. In 2021 leeftijd brak hij door met het album Florida, ‘een meesterwerk van dertien nummers bestaande uit chaâbi-trap dat zich snel verspreidde door Noord-Afrika en het Midden-Oosten’, schrijft Rolling Stone. Inmiddels is hij de derde meest gestreamde rapper op platforms in het Midden-Oosten en Noord-Afrika en wordt hij volgens GQ Middle East op dertigjarige leeftijd ‘beschouwd als een pionier in de hiphopscene van de regio’. En die is sinds de Arabische Lente steeds groter geworden.
Afgelopen maand verscheen The Man Who Lost His Heart (de titel is voor de internationale markt vertaald uit het Arabisch), volgens het magazine een ‘bewijs van zijn virtuositeit in het verleggen van de grenzen van het genre om te vernieuwen’. Hij schreef het na de dood van zijn moeder begin oktober 2023 en het begin van de oorlog tegen Gaza een paar dagen later, gebeurtenissen die hem diep raakten en maakten dat hij ‘een meer kwetsbare kant van zichzelf liet zien’. Dit houdt ook in dat hij afstand neemt van de opschepperige houding uit zijn jeugd, vertelt hij Rolling Stone. ‘Ik had er genoeg van om mijn borst vooruit te steken en te zeggen: “Ik ben zo cool”, enzovoort. Dat zijn niet echt de waarden waar wij als Arabieren voor staan. In de toekomst wil ik voorzichtiger zijn met waar ik over opschep.’
‘Marwan kan niet kwetsbaarder en authentieker zijn, hij toont zich hier volledig’
Hij is ook meer gaan putten uit zijn eigen cultuur, onder andere chaabi, populaire muziek uit de tweede helft van de twintigste eeuw, en het in Egypte opkomende genre mahraganat, dat energieke elektronische muziek combineert met traditionele klanken en afkomstig is uit de arme wijken van Caïro. Moussa beschouwt het als ‘een neef van rap’ en ‘heeft enorm veel respect voor dit hyperpopulaire genre, dat de Egyptische autoriteiten herhaaldelijk hebben geprobeerd het te onderdrukken. Ze beweerden dat het inferieur zou zijn, een mening die gedeeld wordt door een groot deel van de elite van het land’, licht Rolling Stone toe.
De Egyptische site CairoScene noemt het nummer Bosakber, een ‘fusie van hiphopbeats, soefi-elementen, oude en chaabi-invloeden en een vleugje hedendaagse elektronica’, als voorbeeld van zijn nieuwe stijl; ‘Marwan kan niet kwetsbaarder en authentieker zijn, hij toont zich hier volledig.’ Zelf hoopt Moussa dat zijn muziek ‘deel [gaat] uitmaken van het DNA van ons volk, onze gemeenschap, onze cultuur. Ik wil de hele Arabische wereld bereiken.’
Van Fenicische oudheid naar het huidige Libanon
Heerlijk opwindende sculpturen en installaties
EXPOSITIE – Na haar deelname aan de laatste Biënnale in Venetië exposeert de Libanese kunstenaar Mounira Al Solh (1978) dit jaar in Beiroet, Straatsburg, Porto en vanaf begin juni in Maastricht. Volgens L’ActuaLitté richt Al Solh zich met haar sculpturen, installaties, tekeningen, schilderijen en video’s op ‘de sociaal-politieke realiteit in Libanon en Syrië, waarbij ze de transformerende kracht van vrouwen in de islamitische cultuur belicht’.
‘Het samensmelten van oudheid en moderniteit loopt als rode draad door de tentoonstelling’
In Bidoun, het magazine van het gelijknamige, in New York gevestigde centrum voor kunst en cultuur uit het Midden-Oosten, noemt Charles Esche haar kunstwerken ‘heerlijk opwindend, vooral door het intense, persoonlijke karakter’. Esche schrijft dat Al Solh, die afwisselend in Libanon en Nederland woont, in een serie schilderijen de ‘eigenaardige postkoloniale verhoudingen benadrukt en een poging doet om de oriëntalistische blik van westerse kunstenaars om te keren’.
Keshav Anand besprak Al Solhs tentoonstelling in Beiroet voor het magazine SomethingCurated. Hij constateert dat ze het mythische verleden van de stad Tyrus verbindt met de huidige, roerige situatie in het land: ‘Het samensmelten van oudheid en moderniteit loopt als rode draad door de tentoonstelling, met mozaïeken en Fenicische inscripties, waarbij ze acryl combineert met animatie. Deze temporele gelaagdheid versterkt het centrale inzicht dat de geschiedenis nooit vastligt, maar voortdurend wordt herschreven door degenen die haar meemaken.’ DS
Mounira Al Solh, solotentoonstelling in Museum Bonnefanten, Maastricht: 7 juni t/m 11 januari 2026.
Niet bepaald Fleabag 2.0
Waller-Bridges nieuwe werk is goed, maar niet volgens verwachting
DOCUMENTAIRE – Na het grote succes van My Octopus Teacher is er een nieuwe hitdocumentaire verschenen over deze hyperintelligente inktvissoort: Octopus. Maker Phoebe Waller-Bridge won in 2016 grote prijzen met haar debuut, de Britse ‘dramady’ Fleabag, en werd ‘dankzij haar typisch Britse humor en briljante schrijfvaardigheden’, aldus Courrier International, opgepikt door Amazon, met wie ze in 2019 een exclusief contract tekende. Ook het resultaat daarvan wordt bejubeld. ‘Grappig, charmant, informatief – je zult voortaan twee keer nadenken voordat je octopus bestelt in een restaurant’, aldus The Times.
De krant noemt Octopus een ‘totale verspilling van haar talent’
‘Deze tweedelige film is een ode aan dit buitengewone weekdier (…), waaraan Tracy Morgan (…) en verschillende mariene biologen (…) hun steentje bijdragen’, vervolgt het Britse dagblad. Het heeft één kleine aanmerking: ‘Het is niet bepaald Fleabag 2.0.’
Voor The Guardian is dit geen licht punt van kritiek. ‘We verdiepen ons niet in het waarom’, stelt de krant weliswaar; ‘Laat u gewoon meeslepen door deze unieke natuurdocumentaire, met zijn verbluffende beelden van dit buitengewone dier, de deskundige analyses, interviews met beroemdheden, stop-motionanimaties die zijn levenscyclus nabootsen en de overvloed aan humoristische en baandoorbrekende opmerkingen van verteller Waller-Bridge zelf.’ En toch noemt de krant Octopus een ‘totale verspilling van haar talent’ en spreekt de recensent haar hoop uit dat ‘ze in haar vrije tijd aan dit project heeft gewerkt en ondertussen heimelijk haar volgende grote productie voorbereidt, waarover nog niets bekend is’.
