360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Het gaat over ons
Tina Farifteh (1982, Teheran) onderzoekt sinds haar opvallende afstudeerproject aan de KABK in Den Haag hoe machtsstructuren het leven van gewone mensen beïnvloeden. Voor de jaarlijkse fotopdracht van het Rijksmuseum documenteerde ze het Nederlandse asielsysteem.
B., die na meer dan vier maanden vreemdelingendetentie op Schiphol en een verblijf in Ter Apel in een asielprocedure verwikkeld zit, is gids en verteller in Document Nederland, een bewuste keuze van Farifteh om niet mee te doen aan het politieke debat waar óver asielzoekers gepraat wordt in plaats van naar hen te luisteren. In Nederland worden vluchtelingen vaak gelukszoekers genoemd, zegt Tina tegen B., die vraagt of ermee bedoeld wordt dat alle asielzoekers gelukkig zijn? Ze laat zien hoe schrijnend koud de sobere, soms zelfs vijandige architectuur is van het asielsysteem. Ooit opgezet om mensen in nood bescherming te bieden, is het veranderd in een systeem dat mensen beschadigt.
Deze tentoonstelling gaat niet over hen, maar over ons.
Rijksmuseum Amsterdam, tot 11/1/26.
Fantastische wezen
Van zeemeerminnen tot cyclopen: bekende en aanstormende kunstenaars herinterpreteren mythische figuren. In textiel, keramiek, video en installaties maakten zij hun eigen fantastische wezens geïnspireerd door eeuwenoude verhalen.
Museum Bommel van Dam, Venlo tot 22/3/26.
Autonome wezens
In Het Nieuwe Instituut breken antropoloog Anna Tsing en architect Feifei Zhou met het modieuze gebruik van schimmels en zwammen als trendy en duurzaam materiaal. De twee curatoren kozen voor een andere benadering omdat zij nadrukkelijk voorbij wilden gaan aan de ‘grenzeloze groei’ op basis van uitbuiting, die ‘met het inlijven van schimmels in het ontwerpen productieproces in feite gewoon wordt voortgezet’. De tentoonstelling mocht dan ook in geen geval de zoveelste presentatie worden van gebruiksvoorwerpen of bouwstenen die uit zwamvlokken zijn opgekweekt. In plaats daarvan dichten zij deze ‘autonome wezens’ grootgebracht op het mycelium van kapitalisme en kolonialisme een eigen multi-soortelijke wereld toe. Met dit anders-dan-menselijk leven, voorbij grenzeloze groei en uitbuiting, zouden bondgenootschappen moeten worden gezocht.
Waarom de radioactieve straling na de kernramp van Tsjernobyl minder snel afnam dan verwacht? Antropoloog Bettina Stoetzer, kunstenaarsduo Berkveldt en Åsa Sonjasdotter maken zichtbaar hoe hertentruffels radioactiviteit in de kringloop houden via bewegingen en uitwerpselen van wilde zwijnen die de truffels eten. Of de installatie van ecologen Ivette Perfecto en Zachary Hajian-Forooshani, die samen met Filipp Groubnov aantonen hoe de schimmel koffieroest gedijt in de monocultuur van industriële koffieplantages. Wordt dat evenwichtige ecosysteem verstoord om maximale opbrengsten te behalen, dan kan een schijn- baar onbeduidende schimmel het hele systeem ontwrichten.
Nieuwe Instituut Rotterdam, tot 9/8/26.
Levenslust
Mounira Al Solh (Beiroet, 1978) groeide op in een door oorlog verscheurd Libanon. In haar solotentoonstelling combineert ze mythen uit het Midden-Oosten met eigentijdse thematiek op een kleurrijke, humorvolle manier; levenslust als vorm van verzet.
Bonnefantenmuseum, Maastricht tot 11/1/26.
Nieuw surrealisme
Zes toonaangevende internationale kunstenaars – Kerstin Brätsch, Monster Chetwynd, Laure Prouvost, Tai Shani, Emma Talbot en Raphaela Vogel – selecteerden werken uit de collectie van het Boijmans, waarmee ze een meervoudige conversatie konden voeren tussen verleden en heden, tussen bewustzijn en het onderbewuste, tussen de taal van het historische surrealisme en de beeldtaal van hedendaagse kunstenaars.
Geen wonder dat Raphaela Vogel (Neurenberg, 1988) erbij zit, bekend van haar scheppingsdrift in de vorm van grootschalige installaties. Hoe zou het surrealisme er vandaag uit kunnen zien? Met welke vrijheid en welke humor worden alternatieve werkelijkheden bespreekbaar gemaakt en naar de actualiteit getrokken?
Museum Boijmans Van Beuningen, tot 6/4/26.
Parallellesound
DJ’s, producers en field recorders, legden drie jaar lang wereldwijd geluiden, video’s en lokale muzikanten vast. Het resultaat: elf tracks die diverse culturen, instrumenten en ritmes samenbrengen in hun kenmerkende elektronische clubsound.
Het Sieraad, Amsterdam 20/12/25
