Basisvaardigheden
Het gebeurt steeds vaker dat een actueel onderwerp ons bekend voorkomt. Hebben we dat niet al een keer gehad? En dat blijkt dan inderdaad zo te zijn. Nu is het onderwijs weer aan de beurt, een internationaal hoofdpijndossier dat het nieuws ook moet halen met vernieuwingen, aanpassingen en andere modellen omdat de tijd daarom vraagt. Helaas gaat het daar (nog) niet over. De stand van zaken is volgens een uitgebreid onderzoek in The Economist dat door tal van oorzaken basisvaardigheden niet door iedereen meer goed worden aangeleerd. Het schijnt zo te zijn dat vooral in rijke westerse landen als Finland, Duitsland, Frankrijk en Nederland vijftienjarigen er stukken minder bedreven in zijn dan hun leeftijdsgenoten in Singapore of andere Aziatische landen waar ouderlijke druk, ambitie en hoge cijferlijsten een investering in de toekomst zijn.
Dat alleen de rijken kwaliteit kunnen kopen op privéscholen werkt tweedeling in de hand waar we nou juist van af willen
Overal ter wereld is een toenemende voorkeur te zien voor particulier onderwijs, wat sociale segregatie alleen maar versterkt. In Frankrijk brak zelfs een rel uit omdat de minister van Onderwijs haar kinderen van een openbare school afhaalde aangezien ‘de [uitgevallen] lessen niet werden vervangen’. Ook op dit continent zoeken ouders dus naar de beste scholen voor hun kroost. Begrijpelijk. Maar dat alleen de rijken kwaliteit kunnen kopen op privéscholen werkt tweedeling in de hand waar we nou juist van af willen. Hebben ze in Estland geen last van. Geen kunst voor een land met minder dan anderhalf miljoen inwoners, ook al laten ze wel ziend at wie niet groot en sterk is slim kan zijn. Dat het Estse onderwijssysteem goed in elkaar zit komt, zegt men, doordat het ‘ouder dan de staat’ is en ‘van onderaf’ opgebouwd door deskundigen zonder inmenging van de overheid. Bovendien hebben de Esten het onderwijs direct en naadloos aangepast aan het digitale tijdperk. Maar ook dit land loopt tegen problemen aan, zoals dat met een oorlog naast de deur beschikbaar budget naar defensie gaat. In het Verenigd Koninkrijk is de knoet weer terugdrillen zou helpen. In Griekenland slaan ze aan het privatiseren. In Italië is men zo bezorgd over de aansluiting tussen hoger onderwijs en de arbeidsmarkt dat bedrijven en organisaties eigen opleidingsinitiatieven starten. Een diploma staat er lang niet altijd garant voor de vereiste vaardigheden. Zou dat een hervorming kunnen zijn, de leercurve omdraaien? Eerst een baan, en dan pas een passende opleiding?
Katrien Gottlieb
De nieuwe 360 is er! Met o.a. een analyse van de Green Deal, een dossier over de staat van het onderwijs, en een verkenning van Moldavische wijnkelders.
