Veel vrouwen voelen zich onveilig als ze ‘s avonds in het donker buiten sporten. Maar doen ze er goed aan om binnen te blijven? Twee redacteurs van The Guardian gaan met elkaar in debat.
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – tijdelijk al vanaf €1,50 per maand – op 360 Magazine.
‘We stoppen met buiten sporten in de winter, wat erg frustrerend is’
‘Ik ren omdat ik vrolijk word van de frisse lucht en het buiten zijn’, schrijft Robyn Vinter in The Guardian. ‘In het najaar ruik je de geur van de vochtige bladeren en paddenstoelen en voel je het mistige boslandschap.’ Vinter rent niet voor haar beroep, ze hoeft niet het hoogst haalbare resultaat te halen. ‘Ik heb een drukke baan, waarin ik de hele dag besprekingen heb. Als ik ga hardlopen, kan ik even alleen zijn met mijn gedachten.’
Maar die ‘simpele vreugde’ komt elk jaar voor een paar maanden tot stilstand. De reden volgens Vinter: de duisternis die al vroeg invalt. ‘Vanaf oktober proberen veel vrouwen alternatieven te vinden voor hardlopen, wandelen en fietsen, omdat ze zich simpelweg niet veilig genoeg voelen om dat in het donker te doen. En voor velen van ons kan dit nogal een grote verandering zijn, iedere keer dat de wintermaanden eraan komen.’
Vinter postte in 2022 een tweet over dit probleem en kreeg daar veel begripvolle reacties op. Maar er was ook weerstand: ‘Een minderheid van woedende mannen spoorde me aan om “meer ballen te kweken”. Ze wezen erop dat mannen een veel groter risico lopen om aangevallen te worden in andere situaties, zoals in kroegen en in winkelstraten.’
‘Dat vrouwen alleen in het donker bang zijn, komt door de vele verkrachtingen de laatste jaren’
Maar dat is volgens Vinter niet het probleem. ‘We zijn niet bang dat we in elkaar geslagen worden. We zijn bang dat we verkracht of vermoord worden. Onze angsten zijn niet irrationeel. Dat vrouwen alleen in het donker bang zijn, komt door de vele verkrachtingen de laatste jaren.’ Vinter noemt onder andere Zara Aleena, een vrouw die seksueel werd misbruikt en vermoord toen ze in het donker alleen naar huis liep.
‘Deze tragische verhalen van vrouwen – gecombineerd met een leven lang gevolgd, betast en lastiggevallen worden in het openbaar – zorgen er natuurlijk voor dat we ons gedrag aanpassen. We nemen een taxi nadat we uit zijn geweest, zelfs als de wandeling naar huis maar 20 minuten duurt. We gebruiken goed belichte wegen en vermijden kortere routes via steegjes. En ook stoppen we met buiten sporten in de winter, wat erg frustrerend is.’
Vinter geeft toe dat het probleem niet gemakkelijk op te lossen is. Maar toch zijn er volgens haar een aantal dingen die kunnen helpen. ‘Denk aan een hoger veroordelingspercentage voor verkrachtingen in combinatie met de stap om misdaden als stalken serieuzer te nemen.’ Daarnaast voert Vinter aan dat interne problematiek bij de politie, zoals vrouwenhaat, direct moet worden aangepakt.
Een andere oplossing is volgens haar om geen marathons in het voorjaar te plannen. ‘Ik weet dat veel vrouwen gefrustreerd waren toen de marathon in Londen in april was gepland. Als de marathon in de herfst zou plaatsvinden, konden vrouwen in de lange zomerdagen trainen.’ Nu traint ze in de winter op een loopband in een zweterige sportschool. ‘Ik verlang naar de vrijheid die mannen hebben.’
‘Ik weiger het hardlopen in de donkere wintermaanden op te geven’
‘Toen ik een paar jaar geleden begon met hardlopen, rende ik vaak in het donker. Na een hele dag binnen gezeten te hebben op mijn laptop, wilde ik naar buiten,’ schrijft Emma Snaith, columnist bij The Guardian. Snaith begon met hardlopen omdat ze vond dat dat moest, maar later begon ze er steeds meer van te houden. ‘Ik word blij als ik een vos voor me uit zie schieten, langs een drukke kroeg sprint of als ik de fonkelende lichtjes van de stad langs de Theems zie. De duisternis en eenzaamheid zorgen ervoor dat ik helemaal in gedachten kan verzinken.’
‘Maar elke keer als ik ‘s nachts mijn veters strik, vecht ik tegen pietluttige gedachten. Vrouwen worden gewaarschuwd dat ze enkel overdag moeten hardlopen, stille straten moeten vermijden en niet alleen uit moeten gaan. Familie en vrienden met goede bedoelingen proberen me ertoe over te halen om te stoppen met hardlopen in het donker. Maar zijn het altijd de vrouwen die hun gedrag aan moeten passen?’
‘Ik neem wel voorzorgsmaatregelen,’ gaat ze verder. ‘Ik draag reflecterende kleding, neem mijn telefoon mee, vermijd onverlichte delen van de grachten en parken en vertel mijn huisgenoot wanneer ik ga hardlopen. Ik heb het geluk dat er in mijn deel van Londen genoeg goed verlichte straten zijn waar ik kan hardlopen – een luxe die vrouwen op het platteland niet hebben.
Voor de duidelijkheid: ik begrijp dat de angst voor de veiligheid van vrouwen ‘s nachts verre van irrationeel is. Uit een enquête van Runner’s World blijkt dat 60 procent van de vrouwen aangaf wel eens te zijn lastiggevallen tijdens het hardlopen. En dan zijn er nog de grimmige vergelijkbare gevallen van vrouwen die in het openbaar door mannen zijn vermoord, zoals Zara Aleena. Ook deze vrouwen namen voorzorgsmaatregelen, zoals op goed verlichte straten blijven, een vriendje bellen en felle kleding dragen. Maar dat was niet genoeg.
‘Onze focus zou moeten liggen bij het beëindigen van de cultuur van vrouwenhaat’
De voorspelbare reactie van de politie op deze misstanden is simpelweg dat ze vrouwen aanraden binnen te blijven. Jenny Jones (Green Party) wees erop dat er aan dit advies twee kanten zitten: mannen zouden zich aan een avondklok moeten houden vanaf zes uur.’ Volgens Snaith is er weinig veranderd sinds 1970, ten tijde van the Yorkshire Ripper Murders: ‘Destijds vertelde de politie ook aan vrouwen dat ze thuis moesten blijven als het donker was.’
Maar zelfs als vrouwen overdag op pad gaan, worden ze nog steeds aangevallen, schrijft Snaith. ‘Ashling Murphy is vermoord toen ze in Ierland overdag langs een kanaal aan het hardlopen was. Dus wat nu?’ Van vrouwen kan moeilijk verwacht worden dat ze zowel ‘s nachts als overdag niet hardlopen en rustige gebieden omzeilen, voert Snaith aan. ‘Er is een hardloopband in de sportschool, maar dat vereist een duur lidmaatschap.’ En het is niet vergelijkbaar met sporten in de buitenlucht.
Vrouwen vragen om zich te verstoppen is volgens Snaith niet de oplossing. ‘De fout ligt enkel bij de aanvallers. Onze focus zou moeten liggen bij het beëindigen van de cultuur van vrouwenhaat, die leidt tot gendergerelateerd geweld.’
Snaith is het eens met Vinter dat het veroordelingspercentage voor verkrachting verhoogd moet worden. En het strafbaar stellen van seksuele intimidatie op straat moet prioriteit krijgen. ‘Ik weiger het hardlopen in de donkere wintermaanden op te geven. En ik voel me gesteund als ik dan ook andere rennende vrouwen tegenkom.’
