Het Syrische journalistieke platform Sawt Suri brengt Syrische journalisten samen uit verschillende geografische contexten, die onder pseudoniem publiceren.
‘In Syrië riskeerde een journalist die in door het Assad-regime gecontroleerde gebieden woonde en voor de oppositie schreef zijn leven. Tegelijkertijd werd een oppositiejournalist die voor een ander platform schreef beschuldigd van ‘normalisering’. Teksten werden niet op hun inhoud beoordeeld, maar op de naam eronder. We beseften dat er geen plek was waar een journalist eerst werd gehoord alvorens te worden gecategoriseerd. Dus hebben we die plek zelf gecreëerd.’
Dat zegt een redacteur en medeoprichter van het Syrische journalistieke platform Sawt Suri, die ervoor kiest anoniem te blijven omdat zijn verhaal volgens hem niet alleen maar gaat over één persoon, maar geldt voor velen.
Sawt Suri brengt Syrische journalisten samen uit verschillende geografische contexten, die onder pseudoniem publiceren. Niet alleen vanuit veiligheidsoverwegingen, maar vanuit een principieel uitgangspunt: de inhoud moet vóór de naam komen. Het platform werd officieel gelanceerd in 2020, na een reeks ontmoetingen in 2017 in Beiroet, waarbij Syrische journalisten uit meerdere landen bijeenkwamen om de staat van de Syrische media en haar ethische uitdagingen te bespreken. Centraal stond de vraag hoe journalistiek zijn betekenis kan behouden in een samenleving die diep verdeeld is. Uit die gesprekken ontstond het idee voor het platform. Later werden een Britse expert van de FBU en andere specialisten betrokken bij het opstellen van ethische en veiligheidsrichtlijnen. Vanaf het begin werd veiligheid beschouwd als een integraal onderdeel van het redactionele proces. Dat betekende onder meer versleuteling, gescheiden opslag van data en duidelijke richtlijnen voor journalisten in Syrië over de bescherming van bronnen, materiaal en interviews.
Pseudoniemen
Gaandeweg werden pseudoniemen voor sommige auteurs meer dan een beschermingsmiddel: ze groeiden uit tot volwaardige professionele identiteiten. Na de val van Assad besloten enkele journalisten hun echte naam te gebruiken, terwijl anderen bewust onder hun pseudoniem bleven publiceren. De beslissing ligt volledig bij de journalist zelf.
Het platform opereert in een context van beperkte financiering en instabiele middelen. Bovendien wordt het team geconfronteerd met een vermoeid en wantrouwig publiek, in een online omgeving waarin haatspraak en snelle oordelen domineren. Het opbouwen van vertrouwen is daardoor een langzaam en gelaagd proces.
Toch wist Sawt Suri zijn positie te versterken. In 2021-’22 behoorde het platform tot de drie genomineerden voor de One World Media Award, geselecteerd uit zesentachtig inzendingen. Een erkenning voor ‘journalistiek werk dat met beperkte middelen maar met consistente professionele standaarden werd opgebouwd’. Na de val van het regime nam de concurrentie toe doordat internationale mediaorganisaties veel Syrische journalisten aantrokken.
Maatschappelijke steun
Het platform publiceert politieke, sociale en mensenrechtenverhalen, met bijzondere aandacht voor vrouwen, kinderen, vluchtelingen en ontheemden. Na de aardbeving van 2023 bracht het verhalen uit de getroffen gebieden, waaronder dat van een jonge vrouw die haar familie verloor en zorgt voor haar zus met een beperking. De publicatie leidde tot brede maatschappelijke steun, waardoor zij een klein project kon opstarten – een voorbeeld van de impact die journalistiek kan hebben wanneer ze dicht bij mensen blijft, zonder haar rol te overschrijden.
Volgens de redacteur is de weg naar echte persvrijheid in Syrië nog lang, maar zijn de marges vandaag aanzienlijk ruimer dan voorheen. De huidige situatie kan niet worden vergeleken met de periode onder het Assad-regime, een van de meest repressieve systemen wereldwijd. Ondanks aanhoudende moeilijkheden ziet hij de recente toetreding van verschillende mediaorganisaties tot Syrië als een voorzichtige maar betekenisvolle opening.
