Hoewel fietsen een milieuvriendelijk en gezond vervoersmiddel zijn, brengen ze ook uitdagingen met zich mee op het gebied van verkeersveiligheid. Leidt het registreren van fietsen tot veiliger verkeer? Twee opiniemakers gaan met elkaar in debat.
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – tijdelijk al vanaf €1,50 per maand – op 360 Magazine.
Ja: ‘Alle fietsen op de openbare weg zouden een nummerplaat achterop moeten hebben’
Een commentaar van auteur, historicus, biograaf en columnist bij The Sunday Telegraph Simon Heffer
‘De meeste fietsers gedragen zich goed, maar de argumenten voor regulering zijn sterk gezien het slechte gedrag van een roekeloze minderheid,’ aldus Simon Heffer in The Telegraph. Hij schrijft zijn artikel naar aanleiding van het incident in Regent’s Park in Londen, waarbij een oudere vrouw werd aangereden door een fietser op een racefiets die sneller ging dan was toegestaan. Ze overleed uiteindelijk aan haar verwondingen. ‘Toch werd er geen zaak tegen de fietser aangespannen, omdat er volgens de politie onvoldoende bewijs was voor een reële kans op een veroordeling’, schrijft Heffer. ‘Je zou denken dat de dode vrouw, het onbetwiste feit dat ze overleed nadat ze werd aangereden, en de wetenschappelijk onderbouwde bevinding dat de fietser 46 kilometer per uur reed, bewijs genoeg zou zijn.’
Sommige parlementsleden willen dood door gevaarlijk fietsen strafbaar stellen, aangezien dit niet het eerste incident in het Verenigd Koninkrijk was. ‘In 2017 werd een man door een rechter in de Old Bailey veroordeeld tot achttien maanden gevangenisstraf op grond van een wet uit 1861 die het “roekeloos besturen” van een voertuig, inclusief een fiets, strafbaar stelt’, schrijft Heller. ‘Zijn slachtoffer, een vierenveertigejarige vrouw, overleed aan hoofdwonden toen hij haar raakte toen ze een straat overstak in Londen. Hij beging een overtreding omdat hij geen voorrem had. Uiteindelijk werd hij vrijgesproken van doodslag.’
‘Degenen die, net zoals ik, veel door Londen of welke grote stad dan ook lopen, hebben het allemaal gezien’
‘Degenen die, net zoals ik, veel door Londen of welke grote stad dan ook lopen, hebben het allemaal gezien. Fietsers rijden door rood, meestal met hoge snelheid, terwijl onschuldige voetgangers oversteken bij een groen licht. Ik werd afgelopen donderdag nog bijna omver gereden.’ En daar blijft het volgens Heller niet bij. ‘Ze fietsen op de stoep, de verkeerde kant op door eenrichtingsstraten of op de linkerkant van een straat met tweerichtingsverkeer.’ Een automobilist die zoiets doet, komt al snel in aanraking met de politie. ‘En dan niet omdat er een agent in de buurt is, want meestal is die er niet, maar omdat een bezorgde burger het kenteken noteert en een telefoontje pleegt’, schrijft hij. ‘Misschien is dat de oplossing.’
‘Alle fietsen op de openbare weg zouden een nummerplaat achterop moeten hebben, die gemakkelijk zichtbaar is voor diegenen die zojuist bijna overreden zijn,’ gaat hij verder. ‘Het Departement van Transport zou bescheiden registratiekosten moeten heffen om de bureaucratische kosten te dekken (hoewel aanvragen online kunnen gebeuren) en om meer politie te werven om overtreders op heterdaad te betrappen. Degenen die schuldig worden bevonden aan overtredingen kunnen, net als automobilisten, een boete krijgen, voor een bepaalde tijd van de weg worden verbannen of opgesloten, of alle drie.’
Nee: ‘Het enige wat je zou krijgen van deze draconische maatregelen is minder fietsers’
Een commentaar van adjunct-politiek redacteur voor The Guardian en auteur van het boek The Miracle Pill Peter Walker.
‘Zwitserland heeft het een tijdje geprobeerd. Argentinië heeft het ooit een kans gegeven, net als verschillende steden in de VS. Maar de enige plek waar het idee is blijven hangen, is Noord-Korea’, schrijft Peter Walker in The Guardian. Hij geeft toe dat het registreren van fietsen in eerste instantie verleidelijk lijkt. Fietsers zijn, net als auto’s, weggebruikers, ze kunnen wetten overtreden en doen dat soms ook, en ze kunnen anderen ernstig letsel toebrengen. Dus waarom zouden ze vrijgesteld moeten worden van identificatie en handhaving? ‘De reden is heel eenvoudig: praktisch gezien zou het enorm moeilijk zijn om te handhaven – en gebleken is dat het weinig oplevert.’
Er komen enkele logistieke hindernissen kijken bij het registreren en identificeren van fietsers. ‘Een nummerplaat moet groot genoeg zijn om leesbaar te zijn, wat op zichzelf al lastig is. Het zou ook alleen de fiets zelf identificeren, niet de persoon erop.’ Sommige voorstanders hebben het idee geopperd fietsers in genummerde hesjes te steken. ‘Maar nogmaals, iets wat groot genoeg is om gezien te worden zou enorm onpraktisch zijn – te warm in de zomer en onmogelijk over een jas heen te krijgen in de regen of kou.’
‘Het identificeren van weggebruikers neemt gevaren in het verkeer niet weg’
Het is volgens Walker dus geen realistische oplossing. ‘En als er al een half werkbare administratieve truc gevonden zou worden, stuit je op het andere opvallende nadeel van een dergelijke regeling: er is zeer sterk bewijs dat deze geen netto voordeel oplevert voor de verkeersveiligheid of het algemene nationale welzijn. In feite gebeurt het tegenovergestelde. het identificeren van weggebruikers neemt gevaren in het verkeer niet weg.’
Volgens het Motor Insurers’ Bureau zijn er in het Verenigd Koninkrijk naar schatting een miljoen onverzekerde bestuurders en elke dag komen ongeveer zeventig mensen om in het verkeer of lopen mogelijk levensgevaarlijke verwondingen op. ‘Bijna alle verkeersslachtoffers worden veroorzaakt door auto’s. De concentratie op fietsen zou betekenen dat je je concentreert op een groep die gemiddeld twee doden per jaar veroorzaakt, tegenover de zeventienhonderd levens die elk jaar verloren gaan bij auto-ongelukken’, schrijft Walker. ‘Het enige wat je zou krijgen van deze draconische maatregelen is waarschijnlijk minder fietsers. Verplichte helmwetten in landen als Australië – een veel minder zware administratieve barrière – blijken het aantal fietsers ook al te onderdrukken.’ En bij minder fietsers is niemand gebaat. ‘Dan krijg je een slechtere volksgezondheid, meer vervuiling, meer opstoppingen – en meer verkeersdoden.’
