Uit onderzoek van The Guardian blijkt dat honderden, zo niet duizenden Afrikaanse kinderen zijn verhandeld binnen Europa’s bloeiende cocaïnehandel. ‘Ze zijn naar onze mening slachtoffer van uitbuiting en moderne slavernij.’
Maddalena Chiarenza weet nooit precies hoe de kinderen eraan toe zullen zijn als ze bij haar voor de deur staan. Ze heeft vreselijke verwondingen gezien. Opgezwollen ogen, ontbrekende tanden. Een gebroken kaak. ‘Ze hebben regelmatig te maken met zulk geweld,’ zegt Chiarenza, die met haar in Brussel gevestigde ngo SOS Jeune niet-begeleide Marokkaanse en Algerijnse kinderen opvangt.
Op korte loopafstand van het kantoor van de ngo, in de buurt van de Eurostar-terminal, zijn groepen verwaarloosd ogende Noord-Afrikaanse kinderen een alledaags verschijnsel. Sommigen lopen als zombies door de straten, onder invloed van Rivotril, een krachtig benzodiazepine.
Chiarenza vertelt dat deze kinderen naast een handjevol ngo’s zoals SOS Jeune weinig opvangmogelijkheden hebben. Niemand wil de verantwoordelijkheid voor hun welzijn nemen.
Sommige kinderen waar SOS Jeune voor zorgde, zijn inmiddels overleden; door ziekte, moord of zelfmoord. Chiarenza vertelt over minstens vijf gevallen in de afgelopen drie jaar. Nog eens drieëntwintig kinderen waarmee de ngo contact heeft gehad zitten in de gevangenis, vaak vanwege drugsdelicten.
C17H21NO4
In eerste instantie is de benarde situatie van deze niet-begeleide minderjarige migranten, en honderden anderen zoals zij in heel Europa, een bewijs van het falen van regeringen in het hele continent om hulp en bijstand te bieden aan de meest kwetsbare slachtoffers van de wereldwijde migratiecrisis.
Graaf dieper en deze kinderen vertellen een ander, nog onbekend verhaal; dat over Europa’s groeiende verslaving aan de chemische formule C17H21NO4, oftewel cocaïne.
Uit onderzoek van The Guardian blijkt dat honderden, zo niet duizenden Afrikaanse kinderen zijn verhandeld binnen Europa’s bloeiende cocaïnehandel. Ze vormen kleine radertjes in een criminele industrie die enorme hoeveelheden van de drug vervoert van de regenwouden van de Andes naar een groeiende klandizie over het hele continent. Inlichtingen van de politie wijzen op de enorme groep kwetsbare kinderen die vanuit Noord-Afrika worden verhandeld om te werken voor de belangrijkste cocaïneleveranciers in Europa.
In maart belegden hoge politiefunctionarissen een geheime bijeenkomst in Brussel. Aanwezig waren agenten uit vijfentwintig EU-landen, samen met het VK, Europol, de EU-grensbewaking, Frontex, het vluchtelingenagentschap van de VN en de Europese Commissie. Op de agenda stond de uitbuiting van onbegeleide Afrikaanse kinderen door machtige internationale drugssyndicaten in West-Europa.
‘We hebben bewijs dat deze buitenlandse minderjarigen in grote aantallen worden uitgebuit in de EU door OCG’s [georganiseerde misdaadgroepen] die betrokken zijn bij drugshandel,’ verklaarde een van de aanwezige politiebronnen.
Volgens de politie vindt het fenomeen op industriële schaal plaats. Onderzoekers die de massale rekrutering van minderjarigen door cocaïnenetwerken in België onderzochten, realiseerden zich al snel dat hun modus operandi in heel Europa werd overgenomen.
Een document van de Belgische politie beschrijft een recente briefing door Europese ambtenaren die onderzoek deden naar georganiseerde misdaad en mensenhandel: ‘België, Nederland, Spanje en Frankrijk toonden verschillende concrete gevallen van de uitbuiting van honderden Noord-Afrikaanse minderjarigen, gerekruteerd door drugshandelsnetwerken om verdovende middelen te verkopen.’
Een aantal van de kinderen wordt omgevormd tot soldaten en krijgt de opdracht om rivaliserende drugsbendes aan te vallen
De cocaïnenetwerken zijn bijzonder wreed, aldus de politie. Kinderen krijgen te horen dat ze, als ze niet voldoen aan het vastgestelde quotum te verkopen drugs, het risico lopen op groepsverkrachting. Video’s bevestigen dat die dreiging reëel is. Anderen worden gedwongen seks te hebben met volwassenen om een plek in een kraakpand veilig te stellen. In een rapport voor Nederlandse justitieambtenaren staat: ‘De [netwerken] dwingen hen om bepaalde dingen te doen; veel van de jongens zijn verkracht en gefilmd terwijl ze verkracht werden.’
Vergelding is aan de orde van de dag. Sommige kinderen zijn België ontvlucht; doodsbang dat ze vermoord zullen worden omdat ze nog geld verschuldigd zijn voor het dealen.
Een aantal van de kinderen wordt omgevormd tot soldaten en krijgt de opdracht om rivaliserende drugsbendes aan te vallen, meestal met messen. ‘We treffen ze aan met afschuwelijke verwondingen, diepe messteken die ze zelf proberen te verzorgen,’ vertelt een maatschappelijk werker uit Brussel.
De meest recente informatie van Europol bevestigt het ‘misbruik’ van kinderen door dergelijke netwerken om rivalen aan te vallen. Er staat: ‘Ze rekruteren minderjarigen voor het plegen van gewelddadige aanvallen om niet-meewerkende actoren te intimideren.’
Een van Europa’s hoogste officieren die onderzoek doet naar de uitbuiting van deze kinderen waarschuwt dat de dreiging het grootst is voor minderjarigen uit twee specifieke Afrikaanse landen. Eric Garbar, een veteraan met dertig jaar ervaring, Belgisch gerechtelijk commissaris, bevestigt dit. ‘Met name Marokkaanse en Algerijnse minderjarigen zijn bijzonder kwetsbaar en worden uitgebuit door OCG’s die betrokken zijn bij criminele activiteiten zoals drugshandel.’
Andere planeet
Youssef wist dat het anders zou zijn, maar aankomen in Europa was als landen op een andere planeet. ‘Je kent de taal niet, de waarden, de gebruiken. En je kent er helemaal niemand. Het is een grote schok.’ Nadat hij de Marokkaanse stad Salé en zijn agressieve vader was ontvlucht, bereikte Youssef op vijftienjarige leeftijd Spanje en ging op weg naar Brussel.
Caroline Vrijens, Belgisch commissaris voor kinderrechten, beschrijft jongens zoals Youssef als ‘de meest kwetsbare’ minderjarigen op het continent. Zo zagen ook drugsbendes het. ‘Ik werd benaderd door criminelen maar ik weigerde altijd,’ vertelt Youssef. Anderen waren er minder tegen bestand. Sommige vrienden van Youssef zijn gewoon verdwenen.
‘Ze zijn overgeleverd aan de genade van georganiseerde misdaadgroepen’, staat in een document van de Belgische politie dat afgelopen december naar Europol is gestuurd: ‘… tot wie ze zich wenden als schipbreukelingen, aangetrokken door het geruststellende licht van een vuurtoren’.
De helderste, grootste vuurtoren is die van een Marokkaans cocaïnenetwerk dat in de volksmond bekendstaat als de ‘Mocro Maffia’. Het controleert een groot deel van het gebied rond de Eurostar-terminal in Brussel, en, belangrijker, de op een na grootste containerhaven van Europa, 50 kilometer noordelijker.
Antwerpen is de belangrijkste toegangspoort van het continent geworden voor cocaïne die vanuit Zuid-Amerika wordt verscheept, verborgen tussen de 12 miljoen containers die er elk jaar passeren.
Vorig jaar namen de autoriteiten een recordhoeveelheid van 116 ton cocaïne in beslag in de haven. Maar het merendeel komt erdoorheen: naar verluidt wordt slechts 1 of 2 procent van de containers die Antwerpen binnenkomen doorzocht. En elke ton die langs de autoriteiten komt, verstevigt de greep van de Mocro Maffia en maakt het mogelijk te voldoen aan de groeiende vraag naar de drug in heel Europa.
Volgens analisten werken de steeds machtigere cocaïnebendes in Europa, zoals de Mocro Maffia, nu rechtstreeks samen met de Zuid-Amerikaanse kartels om de cocaïneproductie tot recordhoogte te stuwen. Alleen al het volume van de cocaïnepijplijn van Zuid-Amerika naar Europa houdt de prijzen laag en de kwaliteit hoog.
‘Het is een betaalbaarder, zuiverder product dan twintig, dertig jaar geleden,’ zegt Tim Surmont, analist bij het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving. En ook consumenten hebben dat door: tegenwoordig gebruiken vier keer meer Europeanen cocaïne dan twintig jaar geleden.
Drie jaar lang heeft Amin, net als honderden andere niet-begeleide minderjarigen, overleefd door servetjes te verkopen aan havenarbeiders
Maar voor de groei van de markt is ook mankracht nodig. De Mocro Maffia zag al snel in dat kinderen zonder papieren en zonder begeleiding, zoals Youssef, ideale, goedkope en vervangbare straatdrugsverkopers zijn.
Een recent rapport van de Belgische politie, gedeeld met Europol, noemt de ‘Mokkro [sic] Maffia’ een gestructureerd crimineel netwerk dat ‘niet langer aarzelt om minderjarigen uit te buiten om zichzelf te verrijken’.
De arbeidspool is aanzienlijk. Vorig jaar verwees de politie 623 niet-begeleide kinderen uit Marokko en Algerije door naar de Brusselse beschermingsdienst. Anderen verdwijnen en worden nooit meer teruggevonden. Tijana Popovic van Child Focus in Brussel registreerde vorig jaar 332 ‘zorgwekkende’ verdwijningen van niet-begeleide minderjarigen in Brussel, waaronder een groep van elf en twaalf jaar oud. Garbar stelt in een politierapport dat elk jaar duizenden niet-begeleide kinderen Europa binnenkomen en ‘verdwijnen zonder enig traceerbaar spoor’. Hij voegt eraan toe: ‘Velen van hen komen in handen van criminele kringen.’
Behalve in Brussel verdwijnen er ook in Parijs veel kinderen. Vorig jaar ontmantelde de politie een grootschalig drugsnetwerk in de wijk Barbès dat Algerijnse kinderen uitbuitte. Meer recentelijk is Londen naar voren gekomen als bron van zorg, waar politie en kinderbeschermingsdeskundigen bijeenkwamen om een alarmerende nieuwe trend te bespreken. In ten minste vier stadsdelen in Noord-Londen zijn zeer kwetsbare Marokkaanse kinderen aangetroffen, die onder controle lijken te zijn van criminelen.
In februari en maart vond de Britse transportpolitie negen Marokkaanse of Algerijnse kinderen die dringend bescherming nodig hadden. Vijf van hen werden gevonden op het Londense spoor- of metronetwerk. Hoofdinspecteur Arlene Wilson verklaart: ‘We hebben kinderen en kwetsbare mensen op het spoorwegnet gevonden die naar onze mening slachtoffer zijn van uitbuiting en moderne slavernij.’
De politie die de kwestie onderzoekt, heeft volgens bronnen een inval gedaan op een adres in Finsbury Park, Noord-Londen. De autoriteiten moesten snel handelen. De kinderen waren niet alleen kwetsbaar: ze werden ook misbruikt.
‘De jongeren die in Groot-Brittannië zijn geïdentificeerd, leken vrij ernstige verwondingen te hebben; dit wijst erop dat ze zijn blootgesteld aan veel geweld,’ zegt een bron bij de kinderbescherming. ‘Mishandeling is voor de bendes een manier om controle te krijgen.’
Kat-en-muisspel
Amin gezicht is doorkruist met littekens waarover hij weigert te praten. Achter hem scheidt een hek van zes meter hoog Marokko van de Spaanse enclave Melilla. Drie jaar lang heeft Amin, net als honderden andere niet-begeleide minderjarigen, overleefd door servetjes te verkopen aan havenarbeiders in de haven van Beni Ansar, in een kat-en-muisspel met de autoriteiten die hem uit wilden zetten.
Achter het hek ligt Europa. Vrijheid. Gaat hij er binnenkort overheen klimmen?
‘Ik wil mijn gezin helpen, naar Europa gaan. Ik wil mijn leven veranderen,’ bevestigt de dertienjarige, die na het overlijden van zijn vader zijn huis verliet om werk te zoeken.
Youssef is ook op deze manier ontsnapt, hij klom over het hek en hield zich schuil in een reddingsboot op weg naar Spanje. De meesten verstoppen zich in vrachtwagens en maken bijvoorbeeld gebruik van de chaos rondom evenementen zoals de Dakar-rally. Een aantal van de kinderen wordt rechtstreeks vervoerd naar cocaïnenetwerken in steden als Brussel, zegt de politie.
Criminele syndicaten zijn bedreven in het gebruik van sociale media om kinderen zoals Youssef en Amin te lokken. Platforms hosten harraga-kanalen die verbonden zijn aan drugsnetwerken die een beter leven in Europa beloven.
Harraga betekent ‘verbranden’ in het Arabisch, een verwijzing naar de vernietiging van persoonlijke documenten om identificatie te voorkomen als ze eenmaal in Europa zijn. Kinderen zoals Amin noemen zichzelf harragas – branders.
Volgens de politie loopt de Mocro Maffia geen enkel gevaar om zonder branders te komen zitten. ‘De Mocro Maffia begrijpt dat ze in hun land van herkomst onbeperkt personeel tot hun beschikking hebben. Wat wij hier in de EU te bieden hebben, is een onophoudelijk goedkoop menselijk potentieel uit Afrika,’ zegt Garbar.
Agenten verwachten eerder dat de aanvoer van jonge, goedkope arbeidskrachten uit Afrika verder zal toenemen, waarbij steeds meer kinderen uit landen als Soedan worden uitgebuit. Cocaïnenetwerken hebben snel munt geslagen uit de onrust in Afghanistan. Tijdens de bijeenkomst in Brussel in maart deelde de politie bewijzen uit van Afghaanse kinderen vanaf twaalf jaar die massaal naar de cocaïnehoofdstad van Europa, Antwerpen, werden gesmokkeld.
Terug in Brussel jaagt gewapende politie jonge Marokkanen weg van de Eurostar-terminal. De Europese verkiezingen van juni staan voor de deur: half comateuze kinderen die met coke lopen te leuren geven niet bepaald aanzien aan de hoofdstad van de EU-politiek. Binnenkort wordt een aparte politieoperatie aangekondigd om de smokkel van Afrikaanse kinderen naar Europese cocaïnekartels aan te pakken.
Het arresteren van straatkinderhandelaren maakt geen enkel verschil
Meer in het algemeen is er een mentaliteitsverandering bij de politie nodig, zegt Garbar. Het arresteren van straatkinderhandelaren maakt geen enkel verschil. In de wijk rond de Eurostar zijn de afgelopen zes maanden tweeduizend drugsgerelateerde arrestaties verricht zonder enig zichtbaar effect op de aanvoer van cocaïne.
Youssef dringt aan op een humane oplossing, waarbij rekening wordt gehouden met de weerstand van de kinderen. ‘Om op straat te leven en te overleven moet je sterk zijn. Deze kinderen moeten als mensen worden gezien en een kans krijgen om niet in de criminaliteit te belanden.’
Youssef is het bewijs dat het goed met ze kan gaan. Hij is nu vijfentwintig, woont al zes jaar in België en werkt voor het Rode Kruis.
Garbar waarschuwt dat Europa een hoge prijs zal betalen als we er niet in slagen om deze kwetsbare kinderen te assimileren. De twaalfjarige straatdealers van vandaag zijn de narcobazen van morgen.
‘Als ze eenmaal volwassen zijn, vormen deze jongeren een bedreiging voor onze samenleving. Ze zijn slecht aangepast aan onze levensstijl en hebben niet kunnen profiteren van bescherming en passende zorg vanuit de staat. Deze jongeren zullen hun criminele activiteiten voortzetten en steeds machtiger worden. Als we niet optreden tegen dit fenomeen, zullen ze over tien, vijftien, twintig jaar een van onze belangrijkste problemen vormen.’
