Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar de G7-top in Canada. Wat is er besproken tijdens de bijeenkomst en welke resultaten zijn er geboekt?
Wie waren er aanwezig op de G7-top?
Op zondag kwam de Groep van Zeven (G7), bestaande uit Canada, Duitsland, Frankrijk, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, samen in Canada. De vertegenwoordigers van de Europese Unie en de Wereldbank, Ursula von der Leyen en Ajay Banga, waren ook aanwezig. De gesprekken van de G7 duurden van zondag 15 juni tot dinsdag 17 juni. De Canadese premier Mark Carney leidde de G7-top. Met zijn overwinning in de Canadese verkiezingen had hij beloofd de strijd aan te gaan met Amerikaanse president Donald Trump vanwege zijn hoge tarieven en zijn idee om van Canada de eenenvijftigste staat van Amerika te maken. Behalve de G7 had Mark Carney ook een reeks gastlanden uitgenodigd, namelijk Australië, Brazilië, India, Mexico, Oekraïne, Zuid-Afrika en Zuid-Korea, die zich op dinsdag bij de groep zouden voegen.
Kananaskis, een bergachtige regio in de Canadese provincie Alberta, werd gekozen als locatie voor de G7-top. De Canadese veiligheidsdiensten verwachtten veel protesten en kozen daarom voor deze plek, afgelegen van de bewoonde wereld, meldt Associated Press. In de steden Calgary en Banff werden plaatsen aangewezen waar demonstraties konden worden georganiseerd, die via een livestream door de G7-leden te volgen zijn tijdens hun vergaderingen.
Wat werd er besproken tijdens de G7-top?
Max Bergmann van het Center for Strategic and International Studies meldt dat ‘de G7 als doel heeft om voor globaal economisch bestuur te zorgen. De Europeanen zien de VS op dit moment als het land dat de oorzaak is van de meeste instabiliteit in de globale economie’. Spanningen over handelsverdragen waren een hoofdpunt tijdens de vergaderingen, aangezien bijna alle deelstaten lijden onder de tarieven van 10 procent die Trump heeft geheven, aldus AP.
Friedrich Merz, de Duitse kanselier, confronteerde Trump samen met de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse premier Giorgia Meloni over de hoge tarieven voor Europese landen. Ook Ursula von der Leyen gaf maandag kort na haar aankomst een speech waarin ze vroeg om eerlijke en transparante handel tussen de EU en de VS, meldt Al Jazeera. Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan had Carney de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum uitgenodigd om dinsdag samen met Trump de Noord-Amerikaanse vrijhandelsovereenkomst tussen de drie landen opnieuw te bekijken. Het zou de eerste ontmoeting worden tussen de Mexicaanse president en Donald Trump.
Bijna alle leden van de Groep van Zeven zijn getroffen door Trumps nieuwe tarieven
De focus op handelsverdragen en tarieven verdween echter door de escalatie tussen Israël en Iran die op vrijdag begon met Israëlische aanvallen op Iraanse nucleaire faciliteiten. Op maandag, tijdens de G7-top, werd een tv-station van de Iraanse staat geraakt tijdens een uitzending. ‘De G7 is erg verdeeld’, meldt James Bay van Al Jazeera. ‘Aan de ene kant heb je president Trump, die geen verklaring voor de-escalatie wil ondertekenen. Dan zijn er de Europeanen, die het al hebben over de-escalatie sinds de huidige situatie begon op vrijdag.’ ‘Japan is helemaal anders dan de andere landen’, voegt Bay toe. ‘Het Aziatische land veroordeelt de Israëlische aanvallen zeer fel. Er zijn dus veel verschillende meningen onder de leden.’
Op maandagavond trok de Amerikaanse president Donald Trump zich abrupt terug uit de G7-top. Na het diner van maandagavond gaf Trump een korte toespraak over zijn vertrek. Hij zei: ‘Jullie zien waarschijnlijk hetzelfde als ik, en ik moet zo snel mogelijk terug.’ Hij verwees hiermee naar de aanvallen tussen Israël en Iran die steeds meer de gesprekken van de G7-top domineerden.
Tijdens de G7-top had Trump geweigerd een de-escalatieverklaring te ondertekenen. Er was verwarring over Trumps standpunt ten aanzien van het conflict. Volgens Emmanuel Macron had Trump een staakt-het-vuren geopperd tijdens de besprekingen en reisde hij terug naar Washington om dit te bewerkstelligen. De Amerikaanse president sprak Macron snel tegen op zijn sociale netwerk Truth Social. Hij deelde dat ‘Macron geen idee heeft waarom ik terugga naar Washington, maar dat het zeker niks te maken heeft met een staakt-het-vuren. Het is veel groter dan dat.’ Tijdens zijn vliegreis terug naar de VS stuurde Trump enkele dreigementen richting Iran waaronder een oproep aan de inwoners van Teheran om te evacueren. De de-escalatieverklaring is uiteindelijk toch door alle partijen ondertekend, aldus El País.
Na Trumps vertrek leken de wereldleiders kalmer dan de dag ervoor en de gesprekken ‘leken een stuk natuurlijker te verlopen’
De Spaanse krant voegt toe dat wereldleiders zoals de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum, die pas aankwamen op dinsdag, door Trumps plotselinge vertrek niet de kans kregen om met de Amerikaanse president te onderhandelen. Volgens Denisse Rudich, hoofd van G7 Research Group London, was het vertrek van Trump misschien zo erg nog niet, meldt BBC. Zolang Trump aanwezig was, leek het erop alsof iedereen op zijn hoede was. Op dinsdag waren de wereldleiders ogenschijnlijk kalmer dan de dag ervoor en de gesprekken ‘leken een stuk natuurlijker te verlopen’, aldus Rudich.
Op dinsdag voegden de gastlanden zich bij de Groep van Zeven. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou op dinsdagochtend komen, samen met de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte, om de oorlog tussen Oekraïne en Rusland te bespreken met Trump, meldt AP. Maar door Trumps onverwachte vertrek kwam dit niet aan de orde. Na een gesprek met Zelensky kondigde Mark Carney aan dat Canada enkele miljarden zou schenken aan Oekraïne. Canada zou ook strengere sancties opleggen aan Russische individuen en bedrijven. Ondanks Zelensky’s bezoek kwam er geen gedeelde verklaring over het standpunt van de G7 ten opzichte van Oekraïne en Rusland. Volgens CBC kwam dit omdat de VS niet akkoord gingen met de bewoordingen van de andere zes leden. Premier Carney beweerde later tijdens een persconferentie echter dat alle zeven landen zich goed konden vinden in de verklaring.
De nieuwe Koreaanse president Lee Jae-myung, die als gast was uitgenodigd, hield gesprekken met de Australische premier Anthony Albanese en ook met de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa. De leiders legden de nadruk op hun democratische waarden en besloten hun samenwerking op het gebied van veiligheid, handel en klimaat voort te zetten en uit te breiden. Ramaphosa nodigde Lee uit voor de G20-top in Johannesburg in november van dit jaar, aldus The Korea Times.
De Australische premier heeft zich voorgenomen om minder Trump-vriendelijke zaken achter gesloten deuren te bespreken
Volgens Tom McIlroy in The Guardian ziet de Australische premier Anthony Albanese, net als de EU-landen, het politieke beleid van Trump als een gevaar voor de globale stabiliteit. Albanese vindt het daarom belangrijk om zijn banden met andere landen zoals Canada, Zuid-Korea en Europese landen te versterken. De Australische premier heeft zich daarom voorgenomen om minder Trump-vriendelijke zaken met anderen te bespreken achter gesloten deuren. Vooral zijn ontmoeting met Mark Carney, die volgens AP beweert dat de VS sinds Trump niet meer de dominante rol spelen in de wereldpolitiek, was een groot succes. De twee premiers konden het goed met elkaar vinden.
De Indiase president Narendra Modi was ook door Mark Carney uitgenodigd voor de laatste dag van de G7-top. De twee leiders wilden de banden tussen Canada en India versterken gezien de verslechtering van de diplomatieke banden twee jaar geleden. De toenmalige Canadese premier Justin Trudeau beschuldigde India van het orkestreren van geweld op Canadese bodem naar aanleiding van de moord op een Canadese Sikh-leider, aldus CBC.
Wat zijn de resultaten van de G7-top?
Ondanks het voortijdige vertrek van Trump vindt Rudich de bijeenkomst geslaagd. Carney had een duidelijke agenda voor de G7-top en de bijeenkomst is geëindigd met overeenkomsten over belangrijke punten zoals AI, migratie, mensensmokkel en handel in waardevolle mineralen, aldus de BBC. De Britse omroep meldt ook dat Carney een nieuwe handelsovereenkomst met Trump probeerde te bereiken die in een maand afgewerkt zou zijn. Behalve Canada streefden de andere aanwezigen ook naar het sluiten van nieuwe handelsovereenkomsten met Trump. De Japanse premier Shigeru Ishiba en EU-commissaris Ursula von der Leyen slaagden er niet in een definitieve afspraak met Trump te maken, maar hebben wel vooruitgang geboekt. Het lijkt erop dat enkel de Britse premier Keir Starmer een succesvolle overeenkomst kon sluiten met Trump. De Canadese premier Mark Carney hield zich ook bezig met het versterken van handelsakkoorden tussen Canada en de Europese landen, zodat beide partijen minder afhankelijk worden van de VS.
Door Trumps vertrek kon de G7 geen gedeelde verklaring afgeven over Oekraïne en een aantal andere zaken. In plaats daarvan legde de Canadese premier een persoonlijke verklaring af aan het einde van de G7-top, meldt Politico. De EU en het VK zouden doorgaan met hun sancties tegen Rusland. Diplomaten en afgevaardigden hebben gemeld dat, hoewel Trump een andere aanpak hanteert ten opzichte van Rusland, de VS wel hogere tarieven zullen heffen op Russische brandstoffen. Voor de meeste wereldleiders was de G7-top uiteindelijk toch een groter succes dan ze hadden verwacht. Friederich Mertz vertelde verslaggevers dat hij ‘voorzichtig optimistisch’ was over Washingtons houding tegenover Rusland.
Pierre Haski vraagt zich echter af of de G7-top nog wel nut heeft. Trump is er duidelijk niet van gediend om met kleinere, minder machtige landen te onderhandelen. Daarbij komt dat de huidige wereldorde veranderd is en de Groep van Zeven allang niet meer de grootste economieën op aarde zijn. Rusland is sinds de aanval op de Krim in 2014 niet meer lid van de groep en China, de tweede grootste economie in de wereld, was niet eens uitgenodigd. Haski meldt in Internazionale echter dat de huidige geopolitieke situatie misschien de kans biedt om een nieuwe alliantie aan te gaan die bestaat uit democratische landen die niet willen kiezen tussen de VS of China.
