In juni staat de opening gepland van een nieuw resort aan de Noord-Koreaanse oostkust, waar maar liefst honderdduizend gasten kunnen verblijven. En dat terwijl het regime nauwelijks buitenlandse toeristen toelaat. Vanwaar Kim Jong-uns behoefte aan dit reusachtige vakantieparadijs?
Dit artikel werd origineel gepubliceerd op 9 juni in Die Süddeutsche Zeitung, voordat Wonsan-Kalma de deuren opende. De openingsceremonie heeft op 26 juni plaatsgevonden.
Reisorganisator Simon Cockerell dacht eerst dat de pandemie Noord-Korea’s voordeel zou kunnen werken, omdat het land een veelbelovende toeristenbestemming zou kunnen worden. ‘Ik dacht, misschien kunnen ze hun isolatie benutten en breiden ze hun aanbod wat uit.’ Cockerell, een Brit uit Thornbury, is algemeen manager van het Chinese agentschap Koryo Tours, dat vanuit Beijing ruim dertig jaar reizen aanbiedt voor westerse toeristen naar het mysterieuze rijk van de Kim-dynastie. Zelf is hij al ruim honderdtachtig keer naar Noord-Korea afgereisd, maar sinds het regime haar poorten in 2020 sloot vanwege de pandemie is hij er nog maar één keer geweest. Dat was in april, toen hij tweehonderd hardlopers uit vijftig landen begeleidde voor de marathon van Pyongyang. Zijn hoop bleek tevergeefs; Noord-Korea heeft zich alleen maar meer geïsoleerd. Ook heeft Cockerell zo zijn twijfels bij het nieuwe Wonsan-Kalma-resort, dat in juni de deuren zal openen.
Het resort ligt aan de oostkust van Noord-Korea, op het idyllische schiereiland Kalma, dat bij de stad Wonsan hoort. ‘Kijk nou toch hoe groot dit is,’ zegt Cockerell. Er zijn zeventienduizend hotelkamers en er is plek voor maximaal honderdduizend gasten, meldt het Russische reisbureau Vostok Intur. De enkele duizenden toeristen die ooit jaarlijks naar Noord-Korea kwamen zouden niet weten wat ze met dit enorme hotellandschap aan moeten. ‘Het kan niet zo zijn dat dit voor hen is bedoeld, dat is onmogelijk,’ aldus Cockerell. Maar voor wie is dit nieuwe Noord-Koreaanse vakantieparadijs dan tot stand gekomen?
Op vakantie naar Noord-Korea
Toerisme in Noord-Korea. Het klinkt een beetje als een vleesbuffet bij een vegetarisch feestje – het voelt onecht. Het regime ziet buitenlandse invloed en pottenkijkers uit het buitenland doorgaans als gevaar voor het land. Toch ligt het allemaal wat complexer dan de clichés doen denken. Het Kim-regime wil graag dezelfde welvarende huiselijkheid uitstralen waar mensen uit rijke, vrije landen aan gewend zijn: mensen waaronder toeristen die graag in de buidel tasten om de lokale trekpleisters te bewonderen, maar ook gezinnen uit de Noord-Koreaanse middenklasse die uit zijn op een weekendje weg. Toerisme kan het imago van een land verbeteren en werkgelegenheid faciliteren. Dit geldt ook voor Noord-Korea, hoewel er uiteraard wat verschillen zijn.
Simon Cockerell kan bevestigen dat het regime tot 2020 nooit professioneel georganiseerde vakanties naar Noord-Korea heeft geweigerd. ‘Natuurlijk werd alles streng gecontroleerd,’ zegt hij. Zo moest Koryo Tours haar reisprogramma van tevoren indienen bij partnerbedrijven van de staat, werden alle deelnemers geïnstrueerd te allen tijde bij de reisleider te blijven en was internetgebruik verboden. Toch kon men op een reis veel verschillende activiteiten verwachten. ‘Mensen gaan naar Pyongyang, de gedemilitariseerde zone en de stad Kaesŏng, maar ook naar allerlei andere plekken aan de oost- en westkust,’ vertelt Cockerell.
De risico’s? ‘Het is alleen gevaarlijk als je de regels overtreedt,’ antwoordt Cockerell, maar ze zijn ook niet moeilijk na te volgen. Zelf heeft hij nog nooit problemen ervaren, dat terwijl hij ‘tienduizenden toeristen’ naar Noord-Korea heeft begeleid – voornamelijk Britten, Australiërs en Duitsers. Sinds 2017 werden ook Amerikanen toegelaten, maar toen stierf de student Otto Warmbier uit Ohio terwijl hij op vakantie was in Noord-Korea (niet met Koryo Tours, overigens). Hij werd gearresteerd en was in de gevangenis om onverklaarde redenen in coma geraakt. Sindsdien is het in de VS verboden om naar Noord-Korea te reizen, net als in Zuid-Korea. Voor 2020 kwamen er al weinig westerse toeristen naar het land, vertelt Cockerell. ‘De meesten komen uit China, meer dan 95 procent,’ dat is ongeveer driehonderdduizend reizigers per jaar.
‘Het is alleen gevaarlijk als je de regels overtreedt’
Maar de oude reisroutine bestaat niet meer. Sinds het einde van de pandemie is het toerisme in het land meer een soort etalage geworden voor de vriendschapsband tussen Noord-Korea en Rusland.
In de zomer van 2023 bouwde Noord-Korea haar corona-isolatie langzaam af. Kim Jong-uns eerste buitenlandse reis na de pandemie was een bezoek aan president Vladimir Poetin in Rusland. De twee konden het goed met elkaar vinden. Vanaf begin 2024 mocht het reisbureau Vostok Intur uit Vladivostok de eerste reizen naar het Masik-Ryong-Skiresort bij Wonsan organiseren. Maar alleen Vostok Intur, en alleen Russen. Pas in februari leek het erop dat ook Koryo Tours en andere reisorganisaties hun activiteiten konden hervatten; niet-Russische toeristen mochten de vrijhandelsstad Rason in het noordoosten van het land bezoeken, maar na drie weken werd hun de toegang weer ontzegd. Waarom? ‘Geen idee,’ zegt Cockerell, ‘er werd geen officiële reden gegeven.’ Westerse media speculeren dat het lag aan kritische reisverslagen, maar Cockerell gelooft daar niets van. Tot nu toe hebben vele YouTubers zonder enige gevolgen hun kritiek kunnen uiten.
Nu staat de opening van het gigantische strandparadijs voor de deur. Staatsmedia meldden in december dat het resort Wonsan-Kalma in juni de deuren zal openen en ondertussen zijn de bouwwerkzaamheden te volgen op satellietbeelden. In 2017 was het gebied rond de plaatselijke luchthaven nog grotendeels onbebouwd. Een jaar later, in november, stonden de eerste ruwbouwconstructies al overeind. Op 13 april 2025, enkele maanden voor de opening, zijn er ronde gebouwcomplexen met zwembaden en tennisbanen te onderscheiden. In een plantsoen ligt een grote vijver met kunstmatige eilanden.
Op recentere beelden is er ook een zwembad met waterglijbanen te ontwaren
Het kilometerslange strand is voorzien van een promenade. Op 5 juni kan je op een foto zien dat de strandstoelen al zijn klaargezet voor de eerste gasten en dat er in het zuidelijke gedeelte een amfitheater staat. Eén gebouw trekt de aandacht: een bouwwerk met een grauw, metalen dak dat wat wegheeft van een schildpad – waarschijnlijk een aquarium. Op recentere beelden is er ook een zwembad met waterglijbanen te ontwaren. In totaal staan er op de 2,8 vierkante kilometer 17 grote hotels, 37 hostels en 29 winkelcentra, blijkt uit een analyse van een toeristenbrochure door het Zuid-Koreaanse NK News.
Noord-Korea lijkt met Wonsan te willen laten zien dat het zich niet alleen op militaire macht richt. Toch blijft het de vraag: waarom heeft het regime dit vakantieoord toch aangelegd? En voor wie?
Een vakantieparadijs voor niemand
Kim Jong-un sprak in 2018 voor het eerst over het plan, maar toen de pandemie toesloeg, kwamen er andere dingen aan de orde. Nu de pandemie voorbij is, is er echter ook een veiligheidsverdrag van kracht, dat Poetin en Kim in 2024 hebben ondertekend: Noord-Korea levert wapens en manschappen voor Poetins oorlog tegen Oekraïne in ruil voor Russische steun voor Noord-Korea. Deze steun reikt kennelijk verder dan alleen bewapening. Misschien is het resort een symbool van toenemende welvaart dankzij de hechte banden met Rusland.
Kim Jong-un was in december 2024 nog in Wonsan-Kalma. Hij maakte voor de camera’s van de staatsmedia een strandwandeling met zijn dochter. Ook bezichtigden ze de hotelkamers en namen ze een kijkje in een van de weelderige restaurants.
Kim Jong-un noemde het de ‘eerste grote stap’ naar nationaal toerisme. Is het dus voornamelijk propaganda? Hoewel dit zeker mee kan spelen, is Wonsan-Kalma te groot om louter als decor te dienen voor Kims ego; het is te groot voor wat voor realistische doeleinden dan ook.
Misschien is het resort een symbool van toenemende welvaart dankzij de hechte banden met Rusland
Toen Kim Jong-un het resort voor het eerst noemde, waren de gemoederen tussen Noord- en Zuid-Korea ietwat aan het ontdooien en was een toeristisch engagement tussen de twee zusterstaten niet ondenkbaar. Maar nu is de relatie weer gespannen en gaan er voorlopig geen Zuid-Koreanen op vakantie naar Wonsan-Kalma. Zelfs met Chinees toerisme inbegrepen zou het resort te groot zijn – wat overigens geen verschil maakt, aangezien alleen Russische toeristen het land in mogen.
Is Wonsan-Kalma dan bedoeld als het Noord-Koreaanse Mallorca voor Russische vakantiegangers? Vostok Intur heeft aangekondigd dat de eerste reizen naar Wonsan-Kalma in juli van start gaan. Op Telegram maakte het bedrijf reclame voor ‘een onvergetelijke vakantie naar een van de meest milieuvriendelijke reisbestemmingen ter wereld, met eersteklas entertainment voor elk budget’. In mei vertelde Alexander Mazegora, de Russische ambassadeur in Noord-Korea, aan de krant Izvestija dat er een nieuwe veerpontverbinding gaat komen tussen Vladivostok en Wonsan-Kalma: ‘Wij gaan er zeker heen.’ Maar als we de meest recente data van de FSB (de Russische binnenlandse geheime dienst) raadplegen, blijkt dat men niet bar enthousiast is over een reisje Noord-Korea: er waren slechts 262 Russische vakantiegangers in het eerste kwartaal van 2025.
Misschien vormen Noord-Koreanen zelf de belangrijkste doelgroep. ‘Er is waarschijnlijk vraag naar in het land,’ zegt Peter Ward, Noord-Korea-expert aan het Sejong-instituut in Seoel. Dit komt omdat er in 2023 een salarisverhoging heeft plaatsgevonden, waardoor vooral ambtenaren en leden van de elite wat meer geld te besteden hebben. Ook Cockerell merkt dat de binnenlandse toeristensector in de lift zit. ‘Reisjes worden vaak aangeboden als beloning voor fabrieksarbeiders,’ zegt hij. Maar Ward en Cockerell zijn het er ook over eens dat de vraag onder Noord-Koreanen nooit genoeg zal zijn om het resort te vullen.
‘Ik ga niet doen alsof ik weet wat de hogere machten in Noord-Korea hiermee van plan zijn’
In Noord-Korea zien huizen er van buiten vaak heel mooi uit. Het is dus goed mogelijk dat de satellietfoto’s van Wonsan-Kalma de waarheid ietwat verfraaien. ‘Tja,’ zegt Cockerell, ‘wie weet.’ Zelfs voor een Noord-Korea-kenner als hij is het resort een raadsel. ‘Ik ga niet doen alsof ik weet wat de hogere machten in Noord-Korea hiermee van plan zijn.’ Het enige wat Cockerell met zekerheid kan zeggen is dat Noord-Korea voor de gemiddelde toerist nauwelijks is veranderd sinds de pandemie. Althans, die indruk kreeg hij tijdens de marathon van Pyongyang. ‘Er gelden nog steeds dezelfde regels. Het is nog steeds dezelfde plek.’
Als het aan Simon Cockerell zou liggen, zou het land weer net zo open zijn als vroeger. Toch lijkt het erop dat Wonsan-Kalma voorlopig een vakantieoord met torenhoge muren zal blijven.
