Door flitsdiensten als Blinkit en Zepto zal meer dan 25 procent van de kleine buurtwinkeltjes in India niet meer kunnen voortbestaan.
Mahadev Waghi Patel runde negen jaar lang de buurtwinkel Choice Mart in een welgestelde wijk in Mumbai. Zijn klanten waren voor hun maandelijkse boodschappen afhankelijk van zijn zaak, en ook toen webwinkels als Amazon en Flipkart rond 2015 aan populariteit begonnen te winnen, bleven ze komen. Patel zorgde voor brood op de plank en hij kon zijn kinderen naar school sturen. Maar vier maanden geleden sloot Patel de deuren van zijn Choice Mart en opende hij een ijzerwinkel in een andere buurt. ‘Het is schier onmogelijk om binnen tien minuten gratis te bezorgen,’ zegt hij. ‘Het beste wat je kunt doen is de boel sluiten en in een andere vijver gaan vissen.’
Ook sinds de komst van grote winkelketens, zo’n twintig jaar geleden, werd de Indiase detailhandel gedomineerd door kirana stores, kleine buurtsupers met dagelijkse benodigdheden; dat was niet in de laatste plaats te danken aan hun eigen inspanningen om buitenlandse ketens te weren. De kleine familiebedrijfjes vochten tegen het oprukken van Walmart. De komst van Amazon, in 2013, overleefden ze door met de webgigant samen te werken door voorraden op te slaan en als afhaalpunt te dienen. Ze sloten soortgelijke partnerschappen met lokale reuzen als Reliance Retail en webwinkel Flipkart.
Maar flitsbedrijven als Zepto, Blinkit, Swiggy Instamart en Dunzo blijken een lastiger verhaal. Klanten van deze diensten bestellen in een opwelling de gekste dingen op de gekste tijden, zoals ondergoed of een iPhone, die binnen tien minuten bezorgd worden. Ze vinden gemak en snelheid belangrijker dan de prijs. ‘Flitsdiensten bieden het gemak van de impulsieve aankoop, met één druk op de knop heb je je bestelling in huis,’ zegt Karan Taurani, onderzoeksanalist bij Elara Capital. ‘Ze vormen een bedreiging voor meer dan een kwart van de 15 miljoen buurtsupers die India rijk is.’ Volgens AICPDF, de grootste vereniging van detailhandelaren in India, sloten zo’n tweehonderdduizend buurtwinkels in het afgelopen jaar hun deuren.
Thuisbezorging
Veel buurtsupers proberen hun klanten te behouden door thuisbezorging te bieden. De 59-jarige Rajesh Gupta runt al 28 jaar een kleine kruidenierszaak in New Delhi. ‘Dankzij mijn winkel konden mijn kinderen naar school,’ vertelt hij. De laatste tijd komen zijn klanten steeds minder vaak naar de winkel. Toch wist Gupta zijn klanten te behouden door gratis boodschappen te bezorgen aan wie binnen een straal van een paar honderd meter woont. ‘We rekenen niks extra’s, zelfs al kopen ze maar één fles frisdrank.’
Maar deze strategie bood geen uitkomst voor Patel en zijn Choice Mart. ‘Voor iets wat op Zepto 25 roepie kost, reken ik 20 roepie, maar de bezorging dan duurt wel 20 à 25 minuten,’ vertelt hij. ‘En tegen die tijd heeft de klant de bestelling geannuleerd.’ Op het hoogtepunt van zijn bedrijf had Patel twaalf werknemers in dienst, onder wie een aantal bezorgers. Maar door het dichtgeslibde verkeer in Mumbai en de parkeerproblemen kon hij geen bezorging binnen tien à vijftien minuten garanderen.
De prijs was ook een probleem. Als Patel nieuwe producten aan klanten voorstelde, zeiden ze dat ze die online veel goedkoper konden krijgen. En ze hadden gelijk. Soms kocht Patel zelf producten online in, om die vervolgens in zijn winkel te verkopen; het bleek goedkoper in aanschaf dan via de gewone leverancier.
‘Veel mensen denken dat ze al die tijd door winkeliers zijn opgelicht’
Dhairyashil Patil, voorzitter van AICPDF, vertelt dat de organisatie vecht voor eerlijke concurrentie. De lage prijzen die flitsdiensten bieden ‘leiden tot verwarring bij klanten,’ zegt hij. ‘Veel mensen denken dat ze al die tijd door winkeliers zijn opgelicht. Maar de waarheid is dat flitsbedrijven zich diep in de schulden steken om een monopolie te verwerven.’
Zepto werd in augustus vorig jaar gewaardeerd op 5 miljard dollar, Blinkit eerder dat jaar op 13 miljard. Bezorgdiensten BigBasket (van de Tata Group) en JioMart (van Reliance Retail) hebben de levertijden van twee à drie uur teruggebracht tot minder dan een half uur. Het vierjarige Zepto rapporteerde over het boekjaar 2023 een nettoverlies van 158 miljoen dollar, zo blijkt uit gegevens van marktonderzoekbureau Tracxn. Blinkit boekte in dezelfde periode een nettoverlies van 131 miljoen dollar.
Eind vorig jaar heeft AICPDF bij het ministerie van Handel aangedrongen op de invoering van een digitale marktenwet waarmee minimumverkoopprijzen kunnen worden vastgelegd en megakortingen aan banden gelegd. Patil zegt dat de Indiase mededingingsautoriteit flitsbedrijven onderzoekt op dubieuze handelspraktijken, zoals het gebruik van darkstores, het hanteren van afbraakprijzen, het verstoren van de traditionele detailhandel en het niet vermelden van houdbaarheidsdata.
Gelijk speelveld
Flitsdiensten profiteren van hogere marges door rechtstreeks bij merken in te kopen en distributeurs en groothandels te omzeilen, zegt Kushal Bhatnagar, partner bij Redseer Strategy Consultants. Op die manier kunnen deze bedrijven ook nieuwe merken inslaan die in buurtwinkels nog niet verkrijgbaar zijn. Flitsdiensten bieden een breed scala aan producten, zegt Bhatnagar, ‘dat veel meer omvat dan de gebruikelijke boodschappen zoals cosmetica, woonaccessoires, geschenken en kleine elektronica.’ Blinkit, Zepto, JioMart en Flipkart onthielden zich van commentaar.
Volgens een rapport van Elara Capital behalen flitsbedrijven momenteel meer dan 90 procent van hun omzet in de tien à twaalf grootste steden van India. Nu zijn de middelgrote steden aan de beurt, denkt Patil. ‘Ons doel is om een gelijk speelveld te creëren voordat deze oneerlijke concurrentie andere steden treft.’ Flitsdiensten hebben hun netten al uitgegooid over kleinere steden zoals Nashik en Vijayawada.
Cultureel gezien hebben buurtsupers nog altijd een streepje voor. Ten eerste is het er makkelijker om spullen te ruilen of geld terug te krijgen. Patel geeft als voorbeeld een verjaardagsfeestje waarvoor iemand in zijn Choice Mart honderd wegwerpbordjes koopt. Worden er maar 75 gebruikt, dan geeft hij de klant alsnog geld terug voor de 25 ongebruikte bordjes. Ter vergelijking: bij Blinkit kunnen klanten een aankoop binnen tien minuten retourneren, maar dat geldt alleen voor kleding en schoenen.
‘Ze komen voor wat sigaretten of een paar eieren, iets wat online niet mogelijk is’
Daarnaast verkopen buurtsupers ook op de pof. PP Patel, eigenaar van Rex General Store in Mumbai, vertelt dat veel van zijn klanten als hulp in de huishouding werken; ze doen boodschappen voor hun werkgever, die de rekening aan het eind van de maand betaalt. Alleen neemt de aantrekkingskracht van deze service af nu onlinewinkels klanten met een bankrekening de mogelijkheid bieden om achteraf te betalen. ‘Over vijf jaar kunnen we het wel schudden,’ zegt Patel.
Toch zien sommige winkeliers in Delhi de toekomst vol vertrouwen tegemoet. Zeven jaar geleden runden Balwant Singh en zijn moeder een van de vijf buurtwinkeltjes in hun straat in een levendige wijk in Delhi. Hun bescheiden winkel van 18 vierkante meter is een van de twee zaken die nu nog overeind staan. De lage huurprijzen in de buurt hebben hordes studenten en jonge werkenden aangetrokken, van wie er veel bij Singh in de zaak komen. In de loop der tijd heeft hij een hechte band met hen opgebouwd. ‘Ik weet hoe ze heten, waar ze werken en uit welke staat ze komen,’ vertelt hij. ‘De mensen hier doen kleine boodschappen, ze komen voor wat sigaretten of een paar eieren, iets wat online niet mogelijk is.’ Het merendeel van zijn klanten heeft geen toegang tot onlinekrediet.
De 34-jarige Singh, afgestudeerd in bedrijfskunde, heeft het slim aangepakt. Hij heeft een groepsapp voor zijn vaste klanten gemaakt, waarin hij bestellingen opneemt en korting geeft. ‘Het helpt ook om onze verkoop in kaart te brengen en het contact met de klanten warm te houden,’ zegt hij. ‘Ik stuur ze berichten op feestdagen en feliciteer ze op hun verjaardag.’
De 55-jarige Surinder Singh is eigenaar van een supermarktje in een wijk in New Delhi die bekendstaat om haar hoge woontorens. Hij blijft optimistisch over de toekomst van zijn zaak. Veel van zijn klanten kopen bij hem graan per gewicht, tegen een betaalbare prijs. ‘Verkijk je niet op die hoogbouw, daarachter liggen kleine buurten en sloppenwijken waar duizenden mensen wonen die voor essentiële zaken als rijst, linzen, olie, tandpasta en zeep op ons rekenen,’ zegt hij. ‘Die gebruiken al die apps niet; wij zijn hun levensader.’
