360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Vrouwen die met elkaar én de maatschappij worstelen
Yuriyan Retriever als de koningin der schurken
SERIE – ‘Ik voelde me herboren: ik heb een nieuwe kant van mezelf ontdekt,’ zegt de Japanse comedian Yuriyan Retriever tegen Japan Times. Ze vertelt hoe het voor haar is geweest om in de Netflix-serie The Queen of Villains de rol van Kaoru ‘Dump’ Matsumoto te spelen. Matsumoto was een sleutelfiguur in het Japanse vrouwenworstelen, die de sport in de jaren tachtig ook populair maakte onder tienermeisjes.
Recensenten prijzen dan ook Retrievers prestaties in deze serie van Osamu Suzuki en Kazuya Shiraishi. ‘Er is geen moment dat je niet met haar meeleeft,’ schrijft Adriano Ercolani van Cinema Daily. Volgens Ercolani toont de show meesterlijk Matsumoto’s karakterontwikkeling van underdog tot gevreesd worstelaar en cultureel icoon. ‘De diepgang en kracht van Kaoru’s karakter schuilt in het feit dat ze haar persoonlijke geschiedenis en haar eigen pijn gebruikt om de slechterik te voeden die ze op het podium wil worden.’ Matsumoto’s toewijding blijkt bovendien uit het feit dat ze voor de rol 40 kilo aankwam.
‘Het toont de hoop en ambities van vrouwen die allemaal worstelen met maatschappelijke verwachtingen’
Entertainmentsite Leisurebyte vindt dat de serie een evenwichtig beeld geeft van enerzijds het geweld en de glamour van het worstelen, en anderzijds de menselijke verhalen achter de schermen. ‘The Queen of Villains is niet zomaar een sportdrama; het toont de hoop en ambities van vrouwen die allemaal worstelen met maatschappelijke verwachtingen, persoonlijke trauma’s en professionele uitdagingen en hoe zij, ondanks dat ze tegen elkaar vechten, elkaar op alle mogelijke manieren steunen.’
De gespecialiseerde site Slam Wrestling wijst er wel op dat de historische nauwkeurigheid soms wordt opgeofferd ten faveure van dramatische flair, en waarschuwt voor ‘overdreven geluidseffecten en een licht gewijzigde wedstrijddynamiek voor entertainmentdoeleinden’.
Laura Weeda
Roadmovie door queer gemeenschappen in Istanboel
Op weg naar begrip en menselijke verbinding
FILM – In de film Crossing Istanbul van de Zweeds-Georgische regisseur Levan Akin gaat Lia, een gepensioneerde lerares uit Georgië, op zoek naar haar verdwenen nichtje Tekla. Dat heeft ze beloofd aan haar stervende zus én aan zichzelf: eerder wees ze haar nichtje af omdat ze transgender bleek te zijn. Buurjongen Achi vermoedt dat Tekla in de prostitutie in Istanboel verzeild is geraakt en daar betreden ze gezamenlijk onbekende werelden.
Danny Leigh schrijft voor Financial Times dat een ‘andere filmmaker van het Istanboel van sekswerkers en straatkinderen het toneel voor iets bruuts en didactisch zou hebben gemaakt. Maar Akin geeft zelfs de armoedigste locatie de hint van een prentenboek en koppelt elk verdriet aan optimisme.’
‘Een boeiende maar hier en daar meanderende film,’ vindt Peter Debruge van Variety. ‘Regisseur Akin maakt een weloverwogen keuze om het bewustzijn van de transgendersgemeenschap te vergroten. Door representatie en niet door manipulatie.’ De criticus stelt dat de filmmaker de zoektocht naar Tekla als aanleiding gebruikt ‘om de queerscene in Istanbul van binnenuit te laten zien.’
‘De diverse culturen en levenswijzen bieden ideale ruimte om politieke en sociale ideeën over liefde en identiteit te verbeelden’
Ook de recensent van Le Bleu du Miroir beschouwt de film als ‘een opening naar een inclusievere en militantere wereld door in het dagelijks leven van verschillende mensen uit gemarginaliseerde gemeenschappen te duiken’. Deze aanpak lijkt aanvankelijk een beperking, maar ‘uiteindelijk slaagt Akin erin om die belevingswerelden samen te voegen tot één aangrijpend verhaal. Dat zou moeten leiden tot meer politiek en sociaal besef, waardoor de kijker beter begrijpt wat voor hem onbekend lijkt.’
Alex Guax van de Spaanse cultuursite Historia del Cine is onder de indruk van de manier waarop Istanboel wordt verbeeld: ‘Alsof het een personage is. De diverse culturen en levenswijzen bieden Akin de ideale ruimte om zijn politieke en sociale ideeën over liefde en identiteit te verbeelden.’ Hoofdrolspeelster Mzia Arabuli krijgt alle eer: ‘De beelden van de rimpels in haar gezicht en haar fragiele handen leggen niet alleen haar kwetsbaarheid vast maar ook die van de menselijke verbintenis. Haar personage weerspiegelt het verlangen om begrepen en geliefd te worden in een uitgestrekte en soms eenzame wereld.’
Diederik Samwel
Crossing Istanbul van regisseur Levan Akin draait vanaf 17 oktober in de bioscoop
Een zweem van vanille-extract
Tussen platte euforische pop en artistieke aspiraties
MUZIEK – ‘Zomerpop met zonnebrand.’ Felix Heinecker heeft in Plattentests geen goed woord over voor Moon Music, het nieuwe album van de Britse popgroep Coldplay. Niet wanneer hij de composities beschrijft: ‘De band besteedt verbazingwekkend veel tijd aan instrumentale soundscapes en korte intermezzo’s die helaas de flow verstoren in plaats van verrijken.’ En evenmin wat betreft de liedteksten: ‘Neem het inhoudsloze pianonummer All My Love: “Of het nu regent of giet, ik ben helemaal van jou.”’ Op lange termijn zal de muziek volgens Heinecker ‘door besluiteloosheid tussen platte euforische pop en artistieke aspiraties waarschijnlijk in niemandsland uitdoven’.
In Musikexpress toont André Boße zich milder: ‘Met stevige funkpop, Americana en Eurodisco kent de plaat zijn momenten.’ Maar de poging om met het nummer We Pray ‘het Coldplay-pathos met moderne hiphop te combineren gaat ondanks de ijzersterke gastenlijst met Little Simz en Burna Boy grandioos de mist in’.
‘Je kunt niet om de banaliteit van de teksten heen: vol versleten clichés en lompe zinswendingen’
Alice Durand vond dat nou juist een ‘uitstekende, opzwepende humanistische hymne, gedragen door dramatische en opwindende violen’, schrijft ze in Le Point. Ze geeft toe dat Coldplay zich profileert als ‘stadionband met een mainstream register van popsynths, waardoor artistieke leegheid op de loer ligt’. Tegelijkertijd benadrukt Durand dat je de band op zijn ‘totale discografie’ moet beoordelen: ‘Het zou een misdaad zijn om deze muziek, die briljant is in zowel haar positivisme als haar muzikale creativiteit, links te laten liggen.’
In The Independent kent Louis Chilton weinig mededogen: ‘Je kunt niet om de banaliteit van de teksten heen: vol versleten clichés en lompe zinswendingen.’ De muziek voelt aan ‘als psychedelica in het hoofd van een man die vanille-extract als favoriete drug kiest’. De recensent wil, gezien ‘de goede wil en positiviteit’ op het album, niet overkomen als een ‘ellendige cynicus, maar liefde is iest ingewikkelds en vereist meer welsprekendheid dan Chris Martin en co kunnen bieden’.
DS
Moon Music, het tiende album van Coldplay, werd begin oktober wereldwijd uitgebracht.
Nobelprijs voor Han Kang
Kang stelt fundamentele vragen over de mensheid
LITERATUUR – Terwijl de naam van de Koreaanse dichter Ko Un regelmatig werd genoemd in verband met de Nobelprijs voor de Literatuur, werd deze uiteindelijk uitgereikt aan auteur Han Kang (1970). ‘Dit is de tweede Nobelprijs voor Korea, na de Nobelprijs voor de Vrede’, somt de Koreaanse nieuwssite Donga Ilbo trots op, ‘Han Kang is (…) de zesde Aziatische schrijver en de eerste Aziatische vrouw die deze onderscheiding ontvangt’.
‘Ik kan niets anders doen als ik schrijf. Ik kan niet bewegen. Ik kan niet lopen of eten’
Kangs poëtische schrijfstijl richt zich intens op de hoofdpersoon, die vaak een slachtoffer is, kenschetst de Koreaanse krant Hankyoreh. In een interview zegt de auteur: ‘Ik kan niets anders doen als ik schrijf. Ik kan niet bewegen. Ik kan niet lopen of eten. Niets is meer belangrijk behalve het schrijven en de woorden die op papier verschijnen (…) Een andere manier is er niet.’
De impact van de Gwangju-democratiseringsbeweging in mei 1980, waarbij demonstranten in opstand kwamen tegen het militaire regime van Chun Doo-hwan, vormt een centraal thema in Kangs werk, schrijft de krant Joongang. Toen haar vader haar toen ze dertien was een fotoalbum toonde met afbeeldingen van de slachtoffers, vormde dat voor Kang aanleiding tot ‘fundamentele vragen over de mensheid’, wat resulteerde in haar roman De Vegetariër, die de International Booker Prize won.
LW
In het Nederlands verschijnt Kangs werk bij Nijgh en Van Ditmar, in vertalingen van Monique Eggermont (via het Engels) en Mattho Mandersloot (uit het Koreaans).
